Κοινωνία & Κάμερες: Φάκελος Ελλάδα (3)

by

Καταστρ�ψτε τις Κάμερες

Η επιτήρηση και καταγραφή της δραστηριότητας των πολιτών έχει πάρει ανησυχητικές πλέον διαστάσεις στον δυτικό κόσμο. Οι κάμερες τύπου CCTV είναι ένας μόνο κρίκος στη μακρά αλυσίδα τεχνολογιών παρακολούθησης, που εξαπλώνονται τα τελευταία χρόνια και αγγίζουν κάθε πτυχή της ζωής μας. Οι κινήσεις εντός και εκτός συνόρων, οι επικοινωνίες και οι κοινωνικές επαφές, ηλεκτρονικές και μη, η εργασία, οι συναλλαγές, οι καταναλωτικές συνήθειες και η κάθε είδους οικονομική δραστηριότητα, γενικότερα κάθε πτυχή της δραστηριότητας του σημερινού ανθρώπου καταγράφεται μερικώς ή ολικώς με εμφανή τη δυνατότητα για τη διασύνδεση όλων αυτών των ξεχωριστών αρχείων πληροφοριών και με την προοπτική δημιουργίας τέλειων ατομικών προφίλ κάθε πολίτη.

Η κοινωνία της επιτήρησης έχει άμεση σχέση με την τεχνολογική πρόοδο. Κάθε τεχνολογία δεν είναι ούτε απλώς θετική ή αρνητική ούτε ουδέτερη αλλά έχει συγκεκριμένες προεκτάσεις και δυνατότητες. Ενώ οι τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών έχουν φέρει επανάσταση στην οικονομία και την κοινωνία με τις ωφέλιμες εφαρμογές τους, στα χέρια της εξουσίας αναπτύσσονται για την εξυπηρέτηση αντικοινωνικών σκοπών. Οι απεριόριστες δυνατότητες που διαθέτουν για την επεξεργασία και την μεταφορά πληροφοριών, για αυτοματοποιημένη εκτέλεση εντολών και τεχνητή νοημοσύνη τις μετατρέπουν σε ιδεώδες υπόστρωμα για την παρακολούθηση των ζωών μας. Σήμερα, υπάρχει έκρηξη παραγωγής συσκευών ή εφαρμογών με αποκλειστικό σκοπό την παρακολούθηση. Αλλά και γενικότερα όσες συσκευές και υπηρεσίες δεν έχουν ακραιφνώς τέτοιους σκοπούς αλλά βασίζονται στις τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνίων, κατασκευάζονται ή προσφέρονται πλέον με ενσωματωμένες εφαρμογές παρακολούθησης. Και το κυριότερο, οι τεχνολογίες και οι εφαρμογές παρακολούθησης γίνονται όλο και πιο φθηνές, πράγμα που τις κάνει προσιτές σε κάθε τύπου εξουσιαστή.

Εκ πρώτης όψεως η ανάπτυξη τεχνολογιών επιτήρησης φαίνεται παράλογη και επικίνδυνη. Εντούτοις, η ιστορία έχει αποδείξει ότι η εκάστοτε κυριαρχία δεν διστάζει να επιστρατεύσει τις πιο εφιαλτικές μεθόδους για την περιφρούρηση του status quo της. Και στην εποχή μας, όταν οι οξυμένες κοινωνικές αντιθέσεις και οι συστημικές παθογένειες απειλούν τους κυριάρχους, η σταδιακή ανάσυρση της οργουελιανής κοινωνίας και του μεγάλου αδελφού είναι στρατηγική επιλογή. Άλλωστε, η κοινωνική «ειρήνη» και η προστασία των «κεκτημένων» είναι το τελικό ζητούμενο που πρέπει να επιτευχθεί πάση θυσία, ακόμη και όταν αλλάζει πραξικοπηματικά την όψη των «φιλελεύθερων» δημοκρατιών. Επειδή μάλιστα η αστική νομιμότητα, με τις όποιες κοινωνικές κατακτήσεις της, αφήνει πολύ στενά περιθώρια στην εξουσία για τη εξόφθαλμα βίαιη καταστολή των αντιφρονούντων, η μαζική επιτήρηση της κοινωνίας μοιάζει ιδανικός και αναίμακτος τρόπος για την «χειρουργική» εξουδετέρωση όσων αντιστέκονται και την ολοκληρωτική υποταγή των υπολοίπων.

Η λογική της κοινωνίας της επιτήρησης έχει συγκεκριμένες ιδεολογικές βάσεις και αρχές. Πιο συγκεκριμένα, λειτουργεί κυρίως με βάση την πρόληψη κάθε αποκλίνουσας συμπεριφοράς και τη θεωρία της μηδενικής ανοχής. Το άτομο σε μια τέτοια κοινωνία, υπό τον φόβο ότι συνεχώς παρακολουθείται, δεν προβαίνει σε πράξεις που μπορεί να ενοχλήσουν έστω και στο ελάχιστο αυτούς που το παρακολουθούν και τελικά καταλήγει να ακολουθεί καθιερωμένα μοτίβα συμπεριφοράς. Έτσι επιτυγχάνεται η καταστολή κάθε αποκλίνουσας συμπεριφοράς ήδη εν τη γενέσει της, δηλαδή με την τρομοκράτηση του ατόμου από το πεδίο της σκέψης και πριν ακόμη αυτή εκδηλωθεί. Σε μια τέτοια κοινωνία η ελευθερία και η πολιτική δραστηριότητα ουσιαστικά εκμηδενίζονται, αφήνοντας ουσιαστικά πεδίο ανεξέλεγκτης δράσης για την εξουσία. Από τη μία, η μαζική ομογενοποίηση συμπεριφορών καθιστά το κοινωνικό σύνολο πιο ελεγχόμενο και τις αποκλίνουσες συμπεριφορές μεμονωμένων ατόμων πιο ευάλωτες και άμεσα καταστέλσιμες. Από την άλλη, ο απόλυτος έλεγχος του πληθυσμού οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στην αχαλίνωτη αυθαιρεσία της εξουσίας και στη δυνατότητά της να προσδιορίζει ανεξέλεγκτα τα όρια της νομιμότητας και να δείχνει μηδενική ανοχή σε όσους τα αμφισβητούν.

Οι ρίζες της αντεγκληματικής πολιτικής, που ευαγγελίζεται την κοινωνία της επιτήρησης, ξεκινούν από στις αρχές της δεκαετίας του ’80, όταν στην επιστήμη της εγκληματολογίας, όπως και στις περισσότερες επιστήμες, εμφανίζονται τα ιδεολογικά ρεύματα του νεοσυντηρητισμού. Το νέο εγκληματολογικό δόγμα δεν αναζητά πλέον τις βαθύτερες αιτίες της εγκληματικότητας και τις λύσεις αυτών. Χωρίς ίχνος ορθολογισμού προτάσσει μόνο μια λέξη : ΚΑΤΑΣΤΟΛΗ. Καταστολή και απομόνωση από την κοινωνία των «παραβατικών» στοιχείων, προληπτική καταστολή της ίδιας της κοινωνίας μέσω της επιτήρησης και του φόβου, φυσική οριοθέτηση και οριοθέτηση με τεχνικές επιτήρησης ανάμεσα σε «έχοντες» και μη «έχοντες». Προηγούμενες διδασκαλίες της εγκληματολογίας που διακηρύτταν ότι οι κύριοι λόγοι της εγκληματικότητας είναι οι ταξικές αντιθέσεις και οι εγγενείς παθογένειες του συστήματος, ότι ο εγκληματίας πρέπει να αντιμετωπίζεται με σκοπό την επανένταξη του στην κοινωνία, ότι το σωφρονιστικό σύστημα οφείλει να αλλάξει ριζικά προς το ανθρωπινότερο, κηρύσσονται εν μια νυκτί αναποτελεσματικές, αναχρονιστικές και κυρίως υψηλού κόστους. Η λύση σύμφωνα με τα νέα ρεύματα σκέψης έρχεται μέσα από τη γενικευμένη επιτήρηση κάθε δημόσιας δραστηριότητας.

Το παράδειγμα της Μεγάλης Βρετανίας καταρρίπτει ακόμη και αυτή την ψευδεπίγραφη δικαιολογία των κυριάρχουν για το ορθό των τεχνολογιών παρακολούθησης. Η Μεγάλη Βρετανία αποτελεί σήμερα τη χειρότερη μορφή κοινωνίας επιτήρησης παγκοσμίως. Στους δημόσιους χώρους των βρετανικών πόλεων υπάρχουν αυτή τη στιγμή 4.2 εκταμμύρια κάμερες, μία για κάθε 14 πολίτες. Πρόσφατα δημοσιεύθηκε επίσημη έκθεση του Βρετανικού Υπουργείου Εσωτερικών που καταλήγει πως η χρήση καμερών παρακολούθησης σε δημόσιους χώρους δεν οδήγησε σε μείωση της εγκληματικότητας και δεν έκανε τους πολιτές να νιώθουν πιο ασφαλείς. Ταυτόχρονα ο επικεφαλής της Βρετανικής Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα δηλώσε πλέον ανοιχτά πως «βαδίζουμε προς μια κοινωνία επιτήρησης» αλλά πως είναι ανίκανος να αποτρέψει κάτι τέτοιο. Επειδή όμως είναι Έλληνική συνήθεια ο πιθηκισμός αποτυχημένων μοντέλων άλλων χωρών και η ματαιοδοξία να μοιάσουμε με τα «αναπτυγμένα» κράτη, η κυβέρνηση παραμένει άτεγκτη στην προώθηση του συστήματος C4I δήθεν για την πρόληψη της εγκληματικότητας, ακόμη και υπό το φως των νέων αυτών ενδείξεων.

Σήμερα, η κοινωνία της επιτήρησης είναι μια παγκόσμια πραγματικότητα. Η δύναμη που συσσωρεύεται στα χέρια των κυριάρχων για τον έλεγχο των κοινωνιών γίνεται όλο και μεγαλύτερη ενώ η καταστολή αυξάνεται. Ελλείψει δυναμικών κοινωνικών αντιστάσεων η εξουσία απεκδύεται σιγά σιγά το ενοχλητικό μοντέλο της δυτικής «φιλελεύθερης δημοκρατίας» και προχωρά σε πιο απολυταρχικούς τρόπους διακυβέρνησης των κοινωνιών. Η γενικευμένη προπαγάνδα και η συντηρητικοποίηση ευρείων κοινωνικών στρωμάτων οδηγεί πολλούς στο δίλλημα «Ασφάλεια ή Ελευθερία» να διαλέγουν πάντα το πρώτο και να παραδίδουν υπάκουα το δεύτερο στον έμπιστο προστάτη, το σεκιουριτά, το μπάτσο, το αφεντικό, στο Μεγάλο Αδελφό. Όσοι όμως βρίσκονται στους απέξω, στο περιθώριο των κοινωνιών, οι φτωχοί και οι εξαθλιωμένοι, οι άστεγοι και οι άνεργοι, οι πρόσφυγες και οι μετανάστες, αλλά και όσοι επιλέγουν να αντιστέκονται νίωθουν ήδη τη σιδερένια πυγμή της φασιστικής κοινωνίας της επιτήρησης. Όταν όμως ξυπνήσουν και οι «ευαρεστημένοι», οι «αδιάφοροι» και οι «ανασφαλείς», ίσως θα είναι αργά να κλείσει το κουτί της πανδώρας.

Πρόσφατη έκθεση του UK Home Office που συμπεραίνει την αναποτελεσματικότητα των καμερών στην πρόληψη της εγκληματικότητας

«Είμαστε κοινωνία της επιτήρησης» δηλώνει ο Βρετανός Επίτροπος για την προστασία του ιδιωτικού βίου

Συγκεντρωμένο υλικό στο indymedia

Σχετικό άρθρο στη Wikipedia

Advertisements

2 Σχόλια to “Κοινωνία & Κάμερες: Φάκελος Ελλάδα (3)”

  1. maramenasyka Says:

    Το φακέλωμα έχει αρχίσει εδώ και καιρό και δεν με εκπλήσει να δω τις κάμερες και στην τουαλέτα ακόμη!
    Αυτό που μας σώζει εν μέρη είναι ότι στην τεχνολογία είμαστε σκράπες,ακόμα και αν μας δώσουν ένα σύστημα έτοιμο προς λειτουργία δεν είμαστε ικανοί να το συντηρήσουμε(ευτυχώς στην συγκεκριμένη περίπτωση).
    Και το άλλο είναι (καλό για την περίπτωση)ότι σστο ελληνικό δημόσιο δεν υπάρχει αξιοκρατεία.Μπάινουν άσχετοι σε άσχετα πόστα.Παράδειγμα,τμήματα αλλοδαπών και επιτροπές εξέτασης ετημάτων αδειών παραμονής όπου δεν μιλάει ούτε ένας Αγγλικά!Δημόσιοι υπάληλοι που αρνούνται να χρησιμοποιήσουν υπολογιστές γιατί δεν έχουν όρεξη να μάθουν..και κάνουν όλη την δουλειά στο χαρτομάνι.
    Ένα μπάχαλο ατελείωτο είναι η Ελλάς και ευτυχώς το πράμα έχει και την θετική του πλευρά…λιγότερος έλενχος..
    Για πόσο καιρό ακόμα ? δεν ξέρω.

  2. Ο κ. Σανιδάς & οι Κουκούλες Ή αλλιώς BIG BROTHER STATE « IN LOVE WITH LIFE Says:

    […] πτυχή του θέματος δείτε παλιότερα άρθρα εδώ, εδώ και εδώ. Γιατί η νομική άποψη που εκφράζει ο κ. Σανιδάς δεν […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: