Η Διεθνής Της Καταστολής

by

Enki Bilal Immortals

    «(δ)εν θέλουμε και δεν μπορούμε να δεχτούμε να μας σφάζουν και να μας καταπιέζουν. Θέλουμε να παρθούν μέτρα γιατί δεν πρόκειται να κάτσουμε με σταυρωμένα τα χέρια μπροστά σε όσα συμβαίνουν στις φυλακές. Δηλώνουμε ξεκάθαρα ότι ο αγώνας μας είναι ενάντια στους κυβερνήτες και τους αστυνομικούς ….. (η) μάχη είναι ανάμεσα σ’ εσάς και σ’ εμάς.» Πρώτο Κομάντο της Πρωτεύουσας (Βραζιλία)

Σε εποχές μεγάλων κοινωνικών αναταραχών η αυτονόητη αντίδραση κάθε εξουσιαστικού συστήματος διακυβέρνησης είναι η σκλήρυνση της καταστολής. Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, όπου η επιτάχυνση της ανισοκατανομής του πλούτου και η μεγέθυνση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο προκαλεί σοβαρές κοινωνικές αντιδράσεις, η γενίκευση της καταστολής μετατρέπεται σε στρατηγική επιλογή της εξουσίας. Ο θεσμός, όπου φαίνεται καλύτερα αυτό, δεν είναι άλλος από τη φυλακή, το κεντρικό στοιχείο κάθε κατασταλτικού μηχανισμού.

Οι διεθνείς τάσεις που παρατηρούνται γύρω από το θεσμό της φυλακής είναι ενδεικτικές της κατασταλτικής εντατικοποίησης του συστήματος. Παγκοσμίως παρατηρείται ραγδαία αύξηση του αριθμού των φυλακισμένων ανθρώπων. Τα σκήπτρα σηκώνουν φυσικά οι ΗΠΑ με 743 φυλακισμένους ανά 100.000 κατοίκους και συνολικά 2.000.000 ανθρώπους περίπου μέσα στη φυλακή, ενώ ακολουθούν η Ρωσία με 715 φυλακισμένους, η Αυστραλία με 126 και το Ηνωμένο Βασίλειο με 124. Η δε αύξηση αυτή, που γίνεται αισθητή από τη δεκαετία του ’90 και έπειτα, δεν προβλέπεται ότι θα αντιστραφεί αλλά επίκειται όλο και πιο ραγδαία στο μέλλον. Άμεσο αποτέλεσμά της είναι ο υπερπληθυσμός στις φυλακές ανά τον κόσμο με αναπόφευκτη συνέπεια την εξαθλίωση της ζωής των φυλακισμένων. Από τις χώρες του Ευρωπαϊκού χώρου, που χρησιμοποιούν τις φυλακές τους ως αποθήκες ανθρώπων, στη δεύτερη χειρότερη θέση βρίσκεται η Ελλάδα, με 172 κρατουμένους για κάθε 100 θέσεις κρατουμένων, μόλις λίγο πιο κάτω από την πρώτη Βουλγαρία (194/100) και πολύ πιο πάνω από την τρίτη Ουγγαρία (145/100). Η εξαθλίωση στις φυλακές επιτείνεται από την εκδικητικότητα του συστήματος, που εκφράζεται παγκοσμίως με ευρεία ποινικοποίηση προηγούμενα μη τιμωρητέων συμπεριφορών, με σκλήρυνση των υπαρχόντων ποινικών νόμων, με αύξηση των ποινών και με μείωση των δικαιωμάτων των φυλακισμένων (π.χ. άδειες, αναστολές).

Από τις στατιστικές προκύπτει, όπως είναι αναμενόμενο, ότι η πλειοψηφία των φυλακισμένων στα μπουντρούμια των σύγχρονων «δημοκρατιών» προέρχεται από τις χαμηλότερες και τις πιο καταπιεζόμενες κοινωνικές τάξεις. Στις ΗΠΑ οι πιθανότητες που έχουν οι μαύροι (αλλά και οι ισπανόφωνοι) άντρες και γυναίκες να γίνουν τρόφιμοι του σωφρονιστικού συστήματος είναι 17 φορές (και 9 φορές αντίστοιχα) περισσότερες από τους λευκούς. Έτσι, ένας στους δέκα αφροαμερικάνους και ένας στους είκοσι χισπάνος μεταξύ 20 και 30 χρονών έχει κάνει φυλακή. Αλλά και σε πολλές από τις «ανεπτυγμένες» χώρες του Ευρωπαϊκού χώρου (π.χ. Ελλάδα) το ποσοστό των μεταναστών κρατουμένων αγγίζει το 50% επί του συνολικού, αποδεικνύοντας τη ρατσιστική χροιά του κατασταλτικού συστήματος. Όταν δε η στατιστική ανάλυση γίνεται με κριτήρια ταξικής προέλευσης και εισοδήματος, τότε τα ποσοστά εκρήγνυνται και φτάνουν το 90%. Από την άλλη, τα εγκλήματα λευκού κολάρου, όπως το «δικό μας» έγκλημα των ομολόγων, βρίσκονται πάντοτε σε καθεστώς ιδιότυπης ασυλίας από τους κατασταλτικούς μηχανισμούς, παρόλο που προκαλούν, και αριθμητικά αν ερευνηθεί, πολύ μεγαλύτερη οικονομική ζημιά στην κοινωνία από τα κλασσικά οικονομικά εγκλήματα του αστικού δικαίου (πχ κλοπή, ληστεία κτλ). Η σκλήρυνση της καταστολής σε παγκόσμιο επίπεδο δε μπορεί λοιπόν να σημαίνει τίποτε άλλο παρά τη στοχοποίηση συγκεκριμένων κοινωνικών τάξεων και ομάδων και την περιφρούρηση των κεκτημένων της άρχουσας τάξης σε καιρό οξυμένης κοινωνικής αναταραχής.

Αξιοπρόσεκτη επίσης ως φαινόμενο ενδεικτικό μετάλλαξης του συστήματος είναι η διεθνής τάση για ιδιωτικοποίηση των φυλακών. Δεν είναι σύνηθες το κράτος να απεκδύεται εξουσίες που ανήκουν στο στενό πυρήνα του, όπως αυτή της καταστολής, και να τις εκχωρεί σε ιδιώτες. Στην εποχή όμως του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού μία τέτοια μετάλλαξη φαντάζει λογική, καθώς καθιστά την άσκηση κατασταλτικής εξουσίας πιο άμεση και πιο ευέλικτη απευθείας στα χέρια του κεφαλαίου και χωρίς τη διαμεσολάβηση του δυσκίνητου κρατικού μηχανισμού. Ο αναπτυγμένος κόσμος δείχνει και εδώ τον δρόμο. Περισσότεροι από το 17% των φυλακισμένων της Αυστραλίας είναι τρόφιμοι ιδιωτικών φυλακών, ενώ ακολουθούν σε επιδόσεις οι συνήθεις ύποπτοι, το Ηνωμένο Βασίλειο με 10% και οι ΗΠΑ με 7%. Οι λογικές ιδιωτικοποίησης των φυλακών είναι πλέον κοινά αποδεκτές και επεκτείνονται και σε άλλες ανεπτυγμένες χώρες στην Ευρώπη και αλλού.

Η διεθνής τάση για ιδιωτικοποίηση των φυλακών έρχεται και δένει ωραία με το θεσμό της εργασίας μέσα στη φυλακή. Μόνο στις ΗΠΑ η εργασία των φυλακισμένων αποφέρει τζίρο 600 εκατομμύρια δολάρια στα αφεντικά. Είναι δε τόσο προσοδοφόρα για το κεφάλαιο η εκμετάλλευση ενός εργατικού δυναμικού χωρίς δικαιώματα και ελευθερίες και πλήρως απαξιωμένου από την κοινωνία, όπως οι φυλακισμένοι, που έχει αναφερθεί ότι οι επιχειρήσεις ιδιωτικών φυλακών στις ΗΠΑ κάνουν lobbying σε κυβερνητικούς αξιωματούχους για σκλήρυνση των ποινών, ώστε να εξασφαλίζουν μεγαλύτερο αριθμό τροφίμων και μεγαλύτερα κέρδη. Έτσι, οι τρόφιμοι στις φυλακές – επιχειρήσεις ανά τον κόσμο, δουλεύοντας σε καθεστώς απολύτου βίας και στέρησης της ελευθερίας από το κράτος – αφέντη και το κεφάλαιο – επιστάτη, παράγουν τα πάντα από ρούχα μέχρι ηλεκτρονικές συσκευές, ακόμη και ελαφριά όπλα και σφαίρες για τους στρατούς των «πατρίδων» τους. Και ο πιο καλοπροαίρετος επικροτητής του συστήματος δε μπορεί παρά να εντοπίσει το πανομοιότυπο του θεσμού της εργασίας στη φυλακή με το δήθεν καταργημένο εδώ και εκατονταετίες θεσμό της σκλαβιάς.

Ενώ όμως το πρόσωπο της εξουσίας υποβαθμίζει κάθε ανθρώπινη αξία μέσα στις φυλακές του κόσμου, την ίδια ώρα εφαρμόζει αργά αλλά σταθερά τις ίδιες αξίες και αρχές και απέξω, στις κοινωνίες. Οι σύγχρονες μητροπόλεις, όπου κατοικεί πλέον το 50% του ανθρώπινου πληθυσμού, βρίθουν από διαρκώς επεκτεινόμενα γκέτο και φαβέλες, για να στοιβάζονται οι φτωχές κοινωνικές τάξεις. Το κύριο μέλημα της εξουσίας σε αυτές τις συνθήκες είναι η περιχαράκωση των προλετάριων στα όρια των γκέτο τους και η περιφρούρηση των πλούσιων συνοικιών από τις επιδρομές τους. Αυτό επιτυγχάνεται άλλοτε με κατάλληλη χάραξη του πολεοδομικού τοπίου των πόλεων, άλλοτε με νόμους σχετικούς με την ελευθερία κίνησης ή το καθεστώς ιδιοκτησίας και άλλοτε πιο ακραιφνώς με τη χρήση αστυνομικής βίας και στοχοποιημένων μεθόδων παρακολούθησης, πάντως κάθε φορά με σκοπό να περιοριστούν οι κινήσεις των κατοίκων των γκέτο μέσα σε αυτά, εκτός από το όταν πρόκειται να ταξιδέψουν μέσα στις μητροπόλεις, για να εργαστούν. Τόσο όμως οι εξαθλιωμένες φαβέλες της αστυνομικής βίας και της μηδενικής ανοχής όσο και τα αποστειρωμένα περιβάλλοντα των δήθεν ευημερούντων συνοικιών είναι ασφυκτικά περιβάλλοντα που δεν απέχουν καθόλου από τη λογική της φυλακής και του στρατοπέδου. Το μόνο που ουσιαστικά αλλάζει είναι τα όρια του κελιού.

Σε μία εποχή, όπου η καταστολή γενικεύεται, η λογική της φυλακής θα μας βρίσκει πάντα απέναντί της. Ο αγώνας των απανταχού φυλακισμένων για ζωή και αξιοπρέπεια είναι κοντά στο δικό μας αγώνα για μία κοινωνία χωρίς εξουσίες. Η τραγική κατάσταση στις Ελληνικές φυλακές, που κορυφώθηκε με τις πρόσφατες εξεγέρσεις, έχει γίνει αφορμή για μια καλύτερη οργάνωση αυτού του αγώνα. Η απάθεια και η υπνηλία της Ελληνικής κοινωνίας δείχνει όμως ότι έχουμε πολύ δρόμο μπροστά μας, για να αντιστρέψουμε το κλίμα.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: