Έρχονται στην Ελλάδα οι Εναλλακτικές Άδειες Χρήσης Creative Commons

by

Creative Commons copy me

Καθώς το φαινόμενο της κοινωνίας της πληροφορίας αλλάζει παγκοσμίως όλες τις πτυχές της ζωής, φαίνεται ότι, έστω και καθυστερημένα, η Ελληνική κοινωνία δε μένει απλός θεατής αλλά εισέρχεται με σταθερά βήματα στη νέα αυτή ψηφιακή εποχή. Ένα τέτοιο, αρκετά σημαντικό, βήμα ολοκληρώθηκε με την εκδήλωση που έγινε το περασμένο Σάββατο στην αίθουσα τελετών του Πανεπιστημίου Αθηνών για την έναρξη λειτουργίας των Ελληνικών Creative Commons. Με πρωτοβουλία ορισμένων φωτισμένων πανεπιστημιακών και ερευνητών και με τη αρωγή κρατικών κονδυλίων οι άδειες χρήσης πνευματικής ιδιοκτησίας Creative Commons μεταφέρθηκαν με επιτυχία στην Ελληνική έννομη τάξη και είναι πλέον διαθέσιμες ηλεκτρονικά στο κοινό. Στην εκδήλωση των εγκαινίων δε θα μπορούσε βέβαια να λείπει ο ακτιβιστής – καθηγητής του πανεπιστημίου Stanford και ιδρυτής των Creative Commons Lawrence Lessig, ένας από τους πιο δραστήριους σύγχρονους διαννοητές της κοινωνίας της πληροφορίας. Σε μία αίθουσα με απόντες τους δημοσιογράφους και τις κάμερες αλλά κατάμεστη από ένα ετερόκλητο κυρίως νεολαιΐστικο κοινό, που περιλάμβανε μέλη της κοινότητάς του ελεύθερου λογισμικού μέχρι δικηγόρους, οι ρητορικές ικανότητες και η ποιότητα των λόγων του Lessig καθήλωσαν τους παρευρισκόμενους και προκάλεσαν αλλεπάλληλα χειροκροτήματα.

Για την ιστορία των αδειών χρήσης πνευματικής ιδιοκτησίας Creative Commons να πούμε τα ακόλουθα. Οι Creative Commons (CC) αποτελούν την απάντηση της νομικής επιστήμης στα νέα δεδομένα της ψηφιακής εποχής, μεταστρέφοντας το παραδοσιακό “all rights reserved” (όλα τα δικαιώματα παρακρατούνται) του δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας και αφήνοντας την επιλογή στους πνευματικούς δημιουργούς να παρακρατούν όποια και όσα δικαιώματα αυτοί επιθυμούν. Έτσι, αφενός επιτρέπουν στο κοινωνικό σύνολο την ελεύθερη πρόσβαση και χρήση της ψηφιοποιημένης πληροφορίας, γνώσης και κουλτούρας, που παράγεται με εκρηκτικούς ρυθμούς στα σύγχρονα ηλεκτρονικά δίκτυα, και αφετέρου παρέχουν την ελευθερία στους δημιουργούς να επαναοικειοποιούνται τα πνευματικά τους έργα παρακάμπτωντας μεσάζοντες και εταιρείες στη σχέση τους με την κοινωνία.

Η ιδέα των CC και της μεταστροφής του δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας είναι βέβαια πολύ παλιότερη. Γεννιέται, όταν στις αρχές της δεκαετίας του ’80 δύο αυτοπροσδιοριζόμενοι ως αναρχικοί, ο Richard Stallman, πατέρας του ελεύθερου λογισμικού, και ο Eben Moglen, καθηγητής ιστορίας του δικαίου στο Πανεπιστήμιο Columbia, συναντιούνται για να δημιουργήσουν την Γενική και Δημόσια Άδεια Χρήσης (General Public Licence), το νομικό σχήμα πάνω στο οποίο χτίστηκε όλο το οικοδόμημα του Ελεύθερου Λογισμικού και η ναυαρχίδα του, το λειτουργικό σύστημα Linux, το οποίο πλέον ανταγωνίζεται ευθέως και επί ίσοις όροις τα Windows της Microsoft. Στον Lawrence Lessig όμως ανήκουν τα εύσημα για την εφαρμογή της ιδέας αυτής από τα έργα λογισμικού σε όλο το πνευματικό φάσμα και η εκλαΐκευση και απλούστευση αυτής μέσω των CC. Μέχρι σήμερα υπολογίζεται ότι 140 εκατομμύρια έργα έχουν εκδοθεί στο κοινό με άδειες χρήσης πνευματικής ιδιοκτησίας CC και η εξάπλωσή τους κινείται με γεωμετρική πρόοδο στην επιστημονική αρθρογραφία, στη λογοτεχνία, την ποίηση, την μουσική, τον κινηματογράφο, τη φωτογραφία και γενικότερα σε κάθε πτυχή της ανθρώπινης δημιουργικότητας.

Στην ομιλία του ενώπιον του Ελληνικού ακροατηρίου ο Lessig δε χάιδεψε αυτιά. Απέδειξε γλαφυρά ότι με την εμφάνιση του φαινομένου της κοινωνίας της πληροφορίας είναι αναγκαία μία μετάλλαξη του δικαίου της πνευματικής ιδιοκτησίας, η οποία, δίχως να αποκόπτεται από τις ρίζες, θα πρέπει ωστόσο να ανταποκρίνεται στο κοινωνικό συμφέρον, όπως αυτό καθορίζεται σήμερα. Οραματίστηκε ότι αυτό το συμφέρον μετουσιώνεται σε μία κουλτούρα, όπου οι χρήστες δεν καλούνται απλώς να είναι παθητικοί της δέκτες αλλά και συνδημιουργοί της μέσα στο διαδραστικό περιβάλλον των νέων τεχνολογιών. Στηλίτευσε όσους διεξάγουν έναν άτυπο πόλεμο ενάντια στο καινούργιο ονομάζοντας με ευκολία συλλήβδην «πειρατές» τους δημιουργούς της νέας αυτής κουλτούρας και ψηφίζοντας διαρκώς κατασταλτικούς νόμους που δεν λαμβάνουν υπόψη ούτε στο ελάχιστο τις νέες συνθήκες. Ζήτησε να απέχουμε ως παγκόσμια κοινότητα από απαρχαιωμένες λογικές και να ενθαρρύνουμε την έκρηξη ανθρώπινης δημιουργικότητας που έφερε το διαδίκτυο και οι τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών. Παρουσίασε τις άδειες χρήσης πνευματικής ιδιοκτησίας Creative Commons, τα είδη και τις δυνατότητές τους καθώς και τους τρόπους, με τους οποίους μπορούν τελικά να αποδώσουν κέρδη στους πνευματικούς δημιουργούς και ταυτόχρονα οφέλη στις κοινωνίες. Τέλος, έκλεισε με παραλλαγή της γνωστής φράσης του Richard Stallman, ότι δηλαδή τα πνευματικά έργα, που εκδίδονται με καθεστώς CC, δε δίνονται ελεύθερα με το νόημα του δωρεάν (χωρίς αντίτιμο) αλλά με το νόημα της ελευθερίας, απελευθερώνοντας το νου και τον άνθρωπο.

Σε μία κρίσιμη χρονική καμπή για την ελευθεριακή φύση του διαδικτύου, την ώρα δηλαδή που τα κράτη και οι πολυεθνικές εταιρείες της διασκέδασης αποπειρώνται τον ολοκληρωτικό έλεγχό του, ο λόγος και η δράση του Lawrence Lessig έρχονται σαν χρησμός για το αύριο. Ζούμε άλλωστε σε μία εποχή, όπου η συλλογική μνήμη και γνώση της ανθρωπότητας κυλάει μέσα στα σύγχρονα δίκτυα επικοινωνιών και είναι τεχνολογικά δυνατόν να είναι προσβάσιμη σε όλους με απίστευτα οφέλη για τις κοινωνίες. Μολονότι ελλείπει το πολιτικό-οικονομικό σύστημα που μπορεί να καταστήσει αυτό δυνατό, είναι στο χέρι μας να αλλάξουμε κάτι τέτοιο στο εδώ και το τώρα. Τα CC είναι ένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.

Περισσότερα για τα CC μπορείτε να βρείτε :
http://creativecommons.org/
http://www.creativecommons.gr/

Τα βιβλία του Lawrence Lessig διατίθενται ελεύθερα :
http://free-culture.cc/
http://codev2.cc/

Advertisements

6 Σχόλια to “Έρχονται στην Ελλάδα οι Εναλλακτικές Άδειες Χρήσης Creative Commons”

  1. chacakhan Says:

    Ήθελα πάρα πολύ καιρό (πριν το καλοκαίρι) να κάνω αυτό που κάνω τώρα. Αναγκάστηκα να δημιουργήσω ένα wordpress λογαριασμό για να τα καταφέρω (ναι εμείς ξεκινήσαμε από blogger και μείναμε πίσω). Ήθελα από τότε να παραπονεθώ για το γεγονός ότι δεν είναι εύκολο να σχολιάσει κανείς. π.χ. εγώ. Το να πρέπει να πάω να ανοίξω λογαριασμό στο wordpress μόνο και μόνο επειδή εκείνη τη στιγμή θέλω να πω κάτι είναι toomuch. Δεν το έκανα για πολύ καιρό (μέχρι τώρα). Και φαντάζομαι και άλλοι σαν και εμένα. Ειλικρινά δε βρίσκω το λόγο. Ειδικά σ΄ένα blog σαν κι αυτό (αμοιβαία τα αισθήματα μωρό μου). Κατόπιν (τότε), έψαξα να βρω e-mail να σου/σας πω αυτά που λέω τώρα. Τζίφος και πάλι.
    Σαν αναγνώστης του blog (και όχι σαν περαστικός) αιτούμαι να μου διευκολύνετε την πρόσβαση σε σας

    Chaca-Khan
    arxediaMEDIA

    ΥΓ. Κατά λάθος (δεν ξέρω πώς) άφησα αυτό το μήνυμα ένα μήνα νωρίτερα στην αρχή. Το account μου (στο wordpress) το είχα ανοίξει πριν ένα χρόνο και μετά το ξέχασα παντελώς (που να θυμάμαι ότι δεν επιτρέπονταν οι παύλες και θα χα κάνει κάτι άλλο)

  2. inlovewithlife Says:

    Καλωσήρθες,

    πραγματικά είναι ηλίθιο το σύστημα του wordpress σε αυτό το θέμα. Ξέρω πολύ κόσμο που δεν καταφέρνει να σχολιάζει λόγω αυτού. Προφανώς το μόνο που τους νοιάζει είναι τα φράγκα και όχι η ελεύθερη έκφραση. Δεν ξέρω πάντως πως να σε διευκολύνω; Έχεις καμία ιδέα; Και ευχαριστώ και για τα καλά σου λόγια.

  3. chacakhan Says:

    Αποκλείεται. Το μοναδικό wordpress blog απο αυτά που διαβάζω που το κάνει αυτό είναι αυτό και μόνο αυτό. Κάποια αλλαγή ρύθμισης φαντάζομαι. Ρώτα άλλους wordpressάδες. Εγώ δεν ξέρω από wordpress

  4. inlovewithlife Says:

    Είχες απόλυτο δίκιο φίλε/η. Καταλόγισέ το στη μέχρι βλακείας άγνοιά μου για τα τεχνικά. Ευχαριστώ πάντως. Μόλις το διόρθωσα

  5. Asaverle Says:

    Και για να επιστρέψουμε στο θέμα του post. Δεν καταλαβαίνω τί πάει να πει Ελληνικά Creative commons. Δηλαδή μέχρι χθες αν ήθελα εγώ να δηλώση δικαιώματα ενός έργου μου σε CC δεν μπορούσα; Μα πώς γίνεται αυτό σε ένα ψηφιακό ανώνυμο (όχι και τόσο ανώνυμο βέβαια) σύμπαν; Αν μπορεί κάποιος ας μου εξηγήσει ποια η διαφορά με την νέα αυτή αλλαγή.

  6. inlovewithlife Says:

    Η διαφορά είναι καθαρά νομική.

    Η μεταφορά των CC στην Ελληνική έννομη τάξη δε έγινε με την απλή μετάφρασή τους αλλά με την συνολική προσαρμογή τους στο Ελληνικό δίκαιο. Αυτή η μεταφορά δεν ήταν τόσο απλή υπόθεση (από ειδικούς που πληρώνονταν κράτησε ένα χρόνο και).

    Για την απρόσκοπτη ολοκλήρωση της μεταφοράς τους μένει τώρα η αποδοχή τους και στη δικαστηριακή πρακτική, δηλαδή η επικύρωσή τους από κάποιο δικαστήριο σε περίπτωση που έρθει σχετική υπόθεση ενώπιόν του. Η επικύρωση αυτή είναι πολύ σημαντική. Θα ήταν ας πούμε πολύ ατυχές αν κάποιος δικαστής κήρρυτε καταχρηστικές κάποιους από τους όρους τους, αν και αυτό είναι πολύ απίθανο, εν όψει του ότι έχουν παγιωθεί παγκοσμίως.

    Τώρα. στο ερώτημά σου αν μέχρι σήμερα κατέθετες ένα έργο σε αγγλικό CC τι θα γινόταν, αυτό που θα άλλαζε θα ήταν μία μεγαλύτερη ανασφάλεια δικαίου για εσένα λόγω της μη ύπαρξης Ελληνικού κειμένου και της έλλειψης προσαρμογής στο Ελληνικό δίκαιο. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι τα παραπάνω θα εξελίσσονταν πράγματι τελικά σε πρόβλημα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: