Το Στοίχημα του Κοινωνικού Μετώπου

by

Λ�ανδρος σκίτσο

Υπάρχει κάτι που διακυβεύεται διαρκώς όλο και περισσότερο μέσα στην κοινωνία. Ονομάζεται κοινωνική συναίνεση. Μπορεί η επέλαση των αφεντικών να διαγράφει συνεχώς νίκες σε όλα τα επίπεδα, θέτει όμως την “κοινωνική ειρήνη” σε διαρκείς κλυδωνισμούς και φέρνει την κοινωνία στα όριά της. Μπορεί η Ελλάδα να εισέρχεται πλέον οικονομικά και πολιτικά στο “μαγευτικό” κόσμο του ύστερου καπιταλισμού μέσω των ντιρεκτίβων της Ευρωπαϊκής ‘Ενωσης, η νίκη όμως αυτή για τους κυριάρχους συμπιέζει τον κύριο όγκο του πληθυσμού προς την ακραία φτώχεια και χαράσσει πιο αδρές τις γραμμές μεταξύ εξουσιαστών και εξουσιαζομένων. Είναι δεδομένο ότι σε συνθήκες που δεν επιτρέπουν αυταπάτες, η πίστη ή καλύτερα η ανοχή των ανθρώπων στο σύστημα αργά αλλά σταθερά ανατρέπεται. Εμείς δεν είμαστε εδώ, για να συντηρούμε τέτοιες αυταπάτες, πίστη, ανοχές. Να επιταχύνουμε τη διαδικασία. Να σπάσουμε τώρα την κοινωνική συναίνεση.

Οι σύγχρονες νίκες των αφεντικών και του κράτους, στο επίπεδο, αυτή τη φορά, των σχέσεων παραγωγής, το πιο σημαντικό πεδίο κοινωνικών αντιθέσεων, θέτουν το ίδιο διακύβευμα με άλλη όμως μορφή. Αυτό της συνέχισης του εγχώριου συνδικαλισμού όπως τον ξέρουμε. Ενός συνδικαλισμού εργαλείου των αφεντικών, παραγωγού κοινωνικής συναίνεσης, οργάνου απορρόφησης κραδασμών. Του συνδικαλισμού των εργατοπατέρων, των κομμάτων και της διαμεσολάβησης. Σε συνθήκες που επελαύνουν τα αφεντικά, τέτοιος συνδικαλισμός δεν έχει πλέον λόγο ύπαρξης στα μάτια των ανθρώπων, γιατί χάνει το ρόλο του – αυτόν του συμβιβασμού των εργαζομένων με τα αφεντικά – καθώς ξεμπροστιάζεται από τις αλλεπάλληλες ήττες του. Εμείς δεν είμαστε εδώ, για να συντηρούμε έναν τέτοιου είδους συνδικαλισμό. Να επιταχύνουμε τη διαδικασία. Να τελειώνουμε λοιπόν με αυτόν, σπάζοντας την κοινωνική συναίνεση στη βάση του συστήματος.

Δεν γίνεται όμως δουλειά απλώς με το να “σπάμε” ή με το να “τελειώνουμε” με το ένα και με το άλλο. Η κοινωνική συναίνεση χτίζεται στη βάση της χρεωκοπίας κάθε εναλλακτικής λύσης για τον άνθρωπο και τη ζωή. Ο συνδικαλισμός – εργαλείο των αφεντικών χτίζεται πάνω στην απουσία εναλλακτικής οργανωτικής πρότασης των εργαζομένων. Το εξουσιαστικού τύπου κόμμα χτίζεται πάνω στην έλλειψη εναλλακτικών μορφών οργάνωσης της κοινωνικής πάλης. Αν λοιπόν θέλουμε να χτυπήσουμε αποφασιστικά το κράτος και το κεφάλαιο σε αυτή τη ζωή και όχι στη μεταθάνατον, πρέπει, όχι μόνο να “σπάμε”, αλλά και να χτίζουμε. Αν η κοινωνική συναίνεση, ο υποταγμένος συνδικαλισμός και ο κομματισμός ηττηθούν, αυτό θα γίνει, μόνο αν παράλληλα αντικαθίστανται από το “άλλο” στη συνείδηση των ανθρώπων. Και για αυτό το “άλλο” έχουμε σίγουρα πολλά να προτείνουμε ως χώροι επαναστατικής σκέψης και δράσης. Όχι με έτοιμες λύσεις, ούτε με περιχαρακώσεις λενινιστικής επινόησης των οργανώσεών μας από το κοινωνικό σύνολο και πρακτικές κομματικής παθογένειας αλλά σπάζοντας κάθε στεγανό και ιδεοληψία και μπολιάζοντας την κοινωνία με τις λογικές της αντεξουσίας, της αμεσοδημοκρατίας και της αυτοδιεύθυνσης, φτιάχνοντας κοινωνικό μέτωπο ενάντια στα αφεντικά. Στο ταξίδι, που λέγεται ιστορία των κοινωνικών αγώνων, οι πολιτικοί μας χώροι, οι θεωρίες και οι πρακτικές μας έχουν να δώσουν πολλά, γιατί αποτελούν το μέλλον.

Ξεκινώντας όμως από το παρελθόν έχουμε πολλά και να μάθουμε. Από τον μαρξισμό έχουμε να κρατήσουμε ως βασικό μπούσουλα την κεντρικότητα των σχέσεων παραγωγής στον καθορισμό κάθε κοινωνικής πτυχής (τουλάχιστον στο τώρα). Από την αναρχική σκέψη έχουμε να κρατήσουμε ως πιο σημαντική την κεντρικότητα των σχέσεων εξουσίασης ως μέσου ερμηνείας και ανάλυσης της πραγματικότητας και της ιστορίας. Από τη θεωρία και πρακτική της αυτονομίας, που μπόλιασε γόνιμα τα δύο επαναστατικά ρεύματα σκέψης στη σύγχρονη εποχή, έχουμε να κρατήσουμε τους τρόπους δράσης για το ξεπέρασμα του καπιταλισμού. Και από την ιστορία (έχουμε να μάθουμε) ότι διαρκώς διαγράφει κύκλους αλλά επιστρέφει εκεί όπου όλα έχουν συμβεί, για να τα αλλάξει και να τα επαναορίσει κάθε φορά με διαφορετικό τρόπο, διδάσκοντας ότι τίποτα δεν έχει κριθεί αλλά ότι όλα είναι υπό διαρκή επαναδιαπραγμάτευση.

Η σύγχρονη μάχη της κοινωνικής ασφάλισης, που διεξάγεται σε όλο τον δυτικό κόσμο, θέτει όλο και πιο επιτακτικά ένα διακύβευμα, που αυτή τη φορά αφορά εμάς και όχι το σύστημα. Αυτό της συγκρότησης ενός κοινωνικού μετώπου ενάντια στο κράτος και το κεφάλαιο. Ο ένας μετά τον άλλο οι τομείς του “κοινωνικού” κράτους, όπως κερδήθηκαν μέσα στον 20ο αιώνα μέσα από τους κοινωνικούς αγώνες, που μεταφράστηκαν συστημικά από τη διαμεσολάβηση της σοσιαλδημοκρατίας ανάμεσα στην κοινωνία και την εξουσία, εξαφανίζονται κάτω από το πέλμα του νεοφιλευθερισμού. Στην Ελλάδα οι τελευταίες στάσεις αυτής της πορείας αφορούν την περαιτέρω εξαθλίωση και την ιδιωτικοποίηση της δημόσιας υγείας και της δημόσιας κοινωνικής ασφάλισης, όπως δρομολογούνται από τη σημερινή κυβέρνηση. Το σταμάτημα και η αναστροφή αυτής της πορείας μέσα από τους κοινωνικούς αγώνες είναι θέμα αξιοπρέπειας για τα κινήματα. Και άσχετα από την έκβαση κάθε μικρού ή μεγάλου αγώνα στο παρόν, η αναστροφή μίας τέτοιας πορείας θα έρθει μόνο με την προοπτική συγκρότησης ενός μεγάλου κοινωνικού μετώπου με τα χαρακτηριστικά που θέλουμε, η οποία δε μπορεί να αναβάλλεται μόνιμα για το μέλλον.

Η κοινωνική ανάγκη γεννά την ιστορία. Σήμερα, η κοινωνία έχει ανάγκη από την (επαν)οργάνωση των αντιστάσεών της απέναντι στην εξουσία. Στην ιστορική αυτή καμπή, όπου όλα τα εξουσιαστικά μοντέλα αποτυγχάνουν το ένα μετά το άλλο και όπου η απόσταση μεταξύ των κοινωνικών αναγκών και επιθυμιών και από την άλλη των επιλογών των κυριάρχων είναι πιο χαοτική από ποτέ, η κοινωνία έχει ανάγκη περισσότερο από ποτέ τις αντιεξουσιαστικές δομές που θα απελευθερώσουν τις αντιστάσεις της.

Εκεί που η χρεοκοπία των εξουσιαστικών μορφών οργάνωσης είναι ολοφάνερη είναι στους χώρους δουλειάς. Ο γραφειοκρατικός συνδικαλισμός, η παθογένεια της κομματικοποίησης και των μόνιμων αντιπροσώπων, η αποδυνάμωση των σωματειακών Γ.Σ. και κάθε μέσου συμμετοχής των εργαζομένων, η κοροϊδία και η ιδιοτέλεια εδώ και πολύ καιρό έχουν απομαζικοποιήσει τις αντιστάσεις των εργαζομένων.

Από την άλλη, όλα αυτά τα χρόνια τα αφεντικά δεν κάθονται με σταυρωμένα χέρια. Για τον κατακερματισμό των εργαζομένων, ώστε να μην μπορούν εύκολα να οργανωθούν, εφεύρουν εξελιγμένες μεθόδους, όπως το franchising, την υπενοίκιαση εργαζομένων κτλ. Με τη χρήση των νέων τεχνολογιών εφαρμόζουν καθεστώς άκρατης παρακολούθησης μέσα στους χώρους δουλειάς. Για τον κατακερματισμό των συμφερόντων τους καταφέρνουν τη διάχυση μίας αυταπάτης εξουσίας μέσα στο εργατικό δυναμικό, δημιουργώντας πυραμιδοειδείς οργανώσεις της δουλειάς με την προσφορά ξεροκομμάτων – μπόνους σε όσους παίζουν καλύτερα το ρόλο του εξουσιαστή. Και όλα αυτά τα ντύνουν νομικά και κατασταλτικά, ώστε να φαντάζουν ανυπέρβλητα. Η εποχή του ενός ενιαίου καπιταλιστικού εργοστασίου, ως της κατ’ εξοχήν κλασσικής μονάδας της παραγωγής, έχει προ πολλού περάσει. Σήμερα ο καπιταλισμός μεταχειρίζεται ολόκληρη την οικονομία ως ένα τεράστιο εργοστάσιο με την ευελιξία που δίνουν οι νέες τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών και η παγκοσμιοποίηση.

Οι μορφές οργάνωσης για τους χώρους δουλειάς που μπορούν σήμερα να κάνουν τη διαφορά, καθώς έχουν τη δυνατότητα να μαζικοποιούν τις αντιστάσεις των εργαζομένων και να αντιπαραβάλλονται επιτυχημένα στην ευελιξία των αφεντικών, είναι αυτονόητα αντιεξουσιαστικές. Είναι τα συμβούλια εργαζομένων και οι συνελεύσεις βάσεις, που χρησιμοποιούν την άμεση δημοκρατία ως όργανο για τη συσπείρωση των ανθρώπων και την αντίσταση στα αφεντικά. Είναι οι μορφές οργάνωσης, που βάζουν (σε αντίθεση με τις εξουσιαστικές δομές) την προοπτική αυτοδιεύθυνσης της παραγωγής και ολόκληρης της οικονομίας από το κοινωνικό σύνολο και έτσι φέρνουν πιο κοντά το ξεπέρασμα του καπιταλισμού και την αναρχική κοινωνία. Το μέτωπο ενάντια στα αφεντικά και το κράτος ξεκινά από την καρδιά του συστήματος, την παραγωγή.

Σήμερα, δεν έχουμε την πολυτέλεια να είμαστε οπαδοί του αυτοματισμού της ιστορίας ούτε να επιτρέπουμε στην εξουσία να αλώνει τις ζωές μας, ενώ αφήνουμε τη μαζική οργάνωση των αντιστάσεών μας έρμαιο της τύχης ή της αναβολής. Το στοίχημα του κοινωνικού μετώπου περνάει από το «εμείς», το «εδώ» και το «τώρα». Η εξουσία μας πετάει το γάντι και εμείς θα το σηκώσουμε.

Advertisements

2 Σχόλια to “Το Στοίχημα του Κοινωνικού Μετώπου”

  1. μαραμένα σύκα Says:

    Το στοιχημα περναει απο την μειοψηφία,απο μικρεσ ομαδεσ αντιστασης νομιζω.
    Όταν η πλειοψηφια γινετε αμορφη μαζα ο δρομοσ ποθ μασ απομεννει ειναι να γινοθμε μειοψηφια.

  2. inlovewithlife Says:

    Το στοίχημα περνάει από τη μειοψηφία αλλά το ίδιο το στοίχημα πετυχαίνει μόνο αν επεκταθεί στην πλειοψηφία.

    Η πλειοψηφία θα πάψει να είναι άμορφη μάζα, γιατί πρέπει να επιβιώσει. Και το ένστικτο επιβίωσης είναι το πιο δυνατό στον άνθρωπο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: