Πρόταση Αντεξουσίας!

by

centro fumetto andrea pazienza

Ζούμε την ολοκλήρωση του καπιταλισμού. Η μεταπολεμική περίοδος των έντονων κοινωνικών αγώνων, που εξισορροπούσε τις αντιθέσεις στο εσωτερικό των δυτικών «δημοκρατιών» και έφερνε σημαντικά οφέλη στις κατώτερες τάξεις, έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Μαζί με αυτή υποχωρούν και οι παλαί ποτέ κραταιοί εθνικοί θεσμοί αντιπροσώπευσης και λήψης αποφάσεων, όπως τα κοινοβούλια και τα εντός αυτών κόμματα.

Οι τύχες των ανθρώπων χαράσσονται πλέον αλλού. Η παγκοσμιοποίηση του κεφαλαίου, που έθεσε τις βάσεις της με τη δημιουργία του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (1995), τοποθετεί τα κέντρα λήψης αποφάσεων πλέον έξω από τα πλαίσια της δυτικού τύπου «δημοκρατίας» του έθνους – κράτους, και κυρίως στα οικονομικά – κεφαλαιοκρατικά αποφασιστικά κέντρα και μετέπειτα σε επίπεδο διακρατικών διευθυντηρίων, όπως η ΕΕ, ο ΠΟΕ, ο ΟΗΕ κτλ.

Η σύγχρονη πολιτική απεκδύεται τον ψευδή μανδύα της δημοκρατίας, με το διαχρονικό νόημα της λέξης, και αποκαλύπτει σήμερα περισσότερο από ποτέ αυτό που ήταν πάντα, το εκτελεστικό κέλυφος της εξουσίας των αφεντικών. Ίσως ποτέ άλλοτε σε συνθήκες καπιταλισμού η εξουσία δεν ήταν τόσο απομακρυσμένη από τις κοινωνίες, ίσως ποτέ άλλοτε οι αποφάσεις, που λαμβάνονται, δεν ήταν τόσο μακριά από τις ανάγκες τους.

Εντούτοις, η ολοκλήρωση του καπιταλισμού σε ένα παγκοσμιοποιημένο ομοιόμορφο σύστημα δημιουργεί σοβαρότατες αστάθειες τόσο στο κέντρο του όσο και παραπλεύρως. Από την Ιαπωνία και τις ΗΠΑ μέχρι την Ελλάδα και την Ιταλία, στα «εξελιγμένα» καπιταλιστικά κράτη η τελεολογία του συστήματος εξαφανίζει τη μικρή επιχειρηματικότητα και μαζί με αυτή τις μεσαίες – μικρομεσαίες τάξεις. Ταυτόχρονα, νέα ταξικά μορφώματα αναδύονται μέσα στις εντεινόμενες συνθήκες εκμετάλλευσης, τα οποία έχουν κοινά χαρακτηριστικά και συμφέροντα, όχι όμως και ταξική συνείδηση, όπως οι στρατιές των ανέργων, των επισφαλώς ή part – time εργαζομένων, των εργαζομένων διανοητικής δουλείας κτλ. Από την άλλη μεριά, στον «υποβαθμισμένο» Νότο του κόσμου η επέλαση του ολοκληρωμένου καπιταλισμού ισοπεδώνει τις μέχρι τώρα παγιωμένες κοινωνικές πραγματικότητες στο βωμό του δυτικού τρόπου ζωής και αξιών, αφήνοντας τους ανθρώπους ανερμάτιστους πολιτισμικά, πολιτικά και κοινωνικά ως έρμαια της πιο απάνθρωπης ανισότητας. Παραπλεύρως, η στρεβλή πολυπλοκότητα του συστήματος προκαλεί ανεπίλυτα (εντός του) προβλήματα, όπως το περιβαλλοντικό, το ενεργειακό, οι χρηματοπιστωτικές κρίσεις, το έλλειμμα πρώτων υλών και βασικών αγαθών επιβίωσης, οι τεχνολογικές απειλές (πχ. βιοτεχνολογία, βιογενετική) κτλ.

Παρ’ όλη λοιπόν την εξέλιξη της επιστήμης και των τεχνολογιών, της παραγωγής όλο και περισσότερου κοινωνικού πλούτου, έστω και σε καπιταλιστικό πλαίσιο, ζούμε όλο και χειρότερα και το μέλλον δείχνει ακόμη πιο δύσκολο.

Πρόταση Εξουσίας? Ανέκαθεν, σημάδι ολοκλήρωσης αλλά και προμήνυμα παρακμής των εξουσιαστικών συστημάτων διακυβέρνησης των ανθρώπων ήταν η επικράτηση και παγιοποίηση της μίας και μοναδικής άποψης. Η ολοκλήρωση του καπιταλισμού έχει φέρει την καθολικότητα της ανταγωνιστικότητας και του κέρδους ως μοναδικών κριτηρίων για τη λήψη οποιασδήποτε, μικρής ή μεγάλης, απόφασης. Κάθε διαφορετική άποψη, που δεν υπακούει στις δύο παραπάνω αξίες, αποτινάσσεται από το σύστημα ως «παράλογη».

Σε αυτό το πλαίσιο κάθε «εναλλακτική» πρόταση εξουσίας χρεωκοπεί. Η Σοσιαλδημοκρατία ως ρεύμα σκέψης και πολιτικής πρακτικής, το γράψαμε και αλλού, αποχωρεί πλέον από το προσκήνιο. Ως επιβεβαίωση του κανόνα έρχεται και η εκλογική καταστροφή και γενικότερη αξιακή χρεωκοπία όσων «αριστερών» κομμάτων παίζουν με την εξουσία, με πιο πρόσφατα παραδείγματα αυτά της Γαλλίας και της Ισπανίας και πιο συγκλονιστικό αυτό της Ιταλίας.

Η καλλιέργεια των πρακτικών/αξιών της διαμεσολάβησης και της αντιπροσώπευσης των αγώνων μπορεί ίσως να προσφέρει στο να κάνει τις ζωές μας πιο υποφερτές μέσα στον καπιταλισμό, αν και πλέον ελάχιστα αποτελεσματικά. Σε καμία όμως περίπτωση δεν μας φέρνει πιο κοντά σε έναν άλλο, καλύτερο κόσμο, όπως μπορεί να ευαγγελιζόμαστε. Αντιθέτως επιτείνει την αποσυλλογικοποίηση των αντιστάσεων και την ιδιώτευση των ανθρώπων, που ενθαρρύνεται τόσο από το σύστημα, και γραφειοκρατικοποιεί τους αγώνες και τα κινήματα.

Πρόταση Αντεξουσίας! Είναι ηλίθιο και ουτοπικό να πιστεύουμε σήμερα ότι οι συγκεντρωτικές δομές των σημερινών «δημοκρατιών» μπορούν να καλύπτουν τις ανάγκες τόσο πολύπλοκων φαινομένων, όπως οι σύγχρονες ανθρώπινες κοινωνίες. Ως πολιτικά υποκείμενα, οι κοινωνίες έχουν τις ικανότητες και τους μηχανισμούς να παράγουν πολιτική εξαιρετικά πιο ανώτερου επιπέδου από συγκεντρωτικές εξουσιαστικές δομές και διευθυντήρια. Η «σοφία» των κινημάτων, όπως μετεξελίσσονται σήμερα, μας δείχνει άλλωστε ότι, με όλα της τα προβλήματα, η αντεξουσία είναι πάντως ο πιο ενδεδειγμένος δρόμος στο ταξίδι για την επανάσταση.

Σε καιρούς ολοκληρωμένου καπιταλισμού δε χρειαζόμαστε προτάσεις εξουσίας. Χρειαζόμαστε την επανάσταση στην πράξη και την καθημερινή ζωή, τις ρωγμές στο σύστημα – πρώιμα σημάδια μίας άλλης κοινωνίας. Με όχημα τα κινήματα και σκοπό την αμεσοδημοκρατία σε κάθε πτυχή της ζωής οργανωνόμαστε για την επιβίωση κόντρα στην παράλογη μονολιθικότητα ενός αντί–ανθρώπινου συστήματος. Αυτή λοιπόν είναι η δική μας πρόταση αντεξουσίας και με βάση αυτή αγωνιζόμαστε και ανοίγουμε διάλογο μέσα στην κοινωνία.

Advertisements

3 Σχόλια to “Πρόταση Αντεξουσίας!”

  1. Αλέξανδρος Ζήβας Says:

    …Υγρό κελί και σκοτεινό…
    και ένα επί δύο..,
    προθάλαμος θανάτου..,…
    δυο μέτρα απ’ τ’ απόσπασμα..,
    μια πιθαμή απ’ το Θάνατο..,
    κορίτσι μελλοθάνατο..!

    Ιδέα, ήθος κι ηθική,…
    κι αγώνας για το δίκιο…
    άγνωστες λέξεις.., ξένες..,
    για τ’ αμετάκλητα χαμέρπια..,
    …του Ήλιου σεις αγγέλοι μας..,
    φτιάξτε, πια, τέτοια, κι άλλα..,
    κορίτσια παλικάρια..!

    Ανάμεσα καρδιάς και νου
    παλμός της νιας τραντάζει..,
    πνοή αθανασίας..,…
    στη Γη αγέρας φύσηξε..,
    απέλπιδη πατρίδα μας..,
    κορίτσι μας — ελπίδα μας..!…

    Αλέξανδρος Ζήβας,
    URL : http://www.siopi.gr
    Αποκωδικοποίηση..: θρησκειών, μυθολογιών, ψυχής, σιωπής,…
    Σχηματοποίηση λόγου («ποιημάτων» μου, θεογονία, κοσμογονία,…
    Γεια…

  2. Elikas Says:

    Αν και σε γενικές γραμμές η ανάλυση σου με βρίσκει σύμφωνο, μου φαίνεται περισσότερο με ευχολόγιο παρά με συγκεκριμένη πρόταση. Μπορεί ο καπιταλισμός (με τη μορφή που έχει σήμερα) να μετράει μέρες, αυτό όμως δε συνεπάγεται αυτομάτως ότι θα αντικατασταθεί από ένα πιο δίκαιο σύστημα, ούτε ότι η όποια μετάβαση θα είναι αναίμακτη. Προς το παρόν, απέχουμε πάρα πολύ από μία παγκοσμιοποιημένη κοινωνία αμεσοδημοκρατίας που θα προκύψει μέσα από «βελούδινες» επαναστάσεις. Και είναι τουλάχιστον αφελές να πιστέψουμε ότι η εξουσία θα αποσυρθεί χωρίς να δώσει λυσσαλέα μάχη με όλα τα μέσα που διαθέτει. Προάγοντας τον εθνικισμό, σπιλώνοντας ή καταστέλλοντας τα κινήματα, προπαγανδίζοντας απατηλές προσδοκίες. Αν μη τι άλλο, ο μηχανισμός εξακολουθεί να υφίσταται και να λαδώνεται τακτικά.

    Χωρίς να θέλω να ακουστώ απαισιόδοξος λοιπόν, διαπιστώνω ότι πιο κοντά είμαστε σε νέες μορφές ολοκληρωτισμού (με όσα μεσαιωνικά πολιτισμικά κατάλοιπα συνεπάγεται κάτι τέτοιο), παρά στην ανάδυση μίας ουτοπικής κοινωνίας χωρίς ανισότητες και αναίτια βία. Οποιαδήποτε πρόταση αντεξουσίας άρα, οφείλει να στηρίζεται σε προσεκτικό σχεδιασμό και στέρεη ιδεολογική βάση, η οποία θα έχει μαζικό αντίκτυπο στην κοινωνία κι όχι απλά σε κάποιο περιθωριοποιημένο κομμάτι της.

  3. inlovewithlife Says:

    @ζήβας
    ευχαριστούμε για το ποιήμα φίλε. Είναι ωραίο

    @ελικας
    Κατ’ αρχήν δεν πιστεύω ότι ο καπιταλισμός αυτή ακριβώς τη στιγμή πνέει τα λοίσθια. Θα ήταν έτσι αν υπήρχε άμεσα πραγματοποιήσιμη εναλλακτική πρόταση. Προτάσεις (πιο ανθρώπινες) υπάρχουν, ωστόσο δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν τόσο άμεσα. Γι’ αυτό συμφώνω για τον κίνδυνο επιστροφής σε ολοκληρωτισμούς. Και αυτό που επιτείνει ένα τέτοιο σενάριο είναι ότι η κατάρρευση του συστήματος και τα συσσωρευμένα προβλήματά του δεν θα αφήνουν πολλά περιθώρια.

    Όσο για την πρόταση, που είναι ο τίτλος του άρθρου, σίγουρα δεν αποτελεί κάτι εμπεριστατωμένο, γιατί δεν ήταν αυτή η πρόθεση. Δεν υπάρχει άλλωστε εμπεριστατωμένη πρόταση και συγκεκριμένος σχεδιασμός για την αυτοκυβέρνηση μίας κοινωνίας σε όλη την αναρχική σκέψη. Υπάρχουν μόνο γενικές κατευθύνσεις και κανόνες, τους οποίους μπορεί να ακολουθήσει κάθε κοινωνία για να αυτοκυβερνηθεί. Θα ήταν ενάντια στο πνεύμα της αναρχικής σκέψης να έβγαζε ένα συγκεκριμένο μοντέλο και να το παρέδιδε έτοιμο προς εκτέλεση και εξάλλου δε θα πετύχαινε, γιατί θα ήταν ηλίθιο.

    Όσο για το αν το πέρασμα θα είναι αναίμακτο, φυσικά και δεν θα είναι. Και θα πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι γι’ αυτό.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: