Αποκρυπτογραφώντας το Ρατσισμό

by

Ρατσισμός Νοτια Αφρική

Ο φασισμός/ρατσισμός δεν είναι προνόμιο μόνο των ηλιθίων αλλά και λούμπα των φτωχών και των αθλίων.

Η Νότια Αφρική, πατρίδα του άπαρτχάιντ, της ιστορικής ενσάρκωσης του λευκού ρατσισμού, συγκλονίζεται τις τελευταίες μέρες από γενικευμένες ταραχές ρατσιστικής βίας. Η φτώχεια και η ανεργία, που μαστίζουν τη χώρα, βρίσκουν διέξοδο στο λιντσάρισμα ξένων (κυρίως από τη Ζιμπάμπουε) προσφύγων από εξαθλιωμένους Νοτιοαφρικανούς.

Αν σκεφτούμε πως και γιατί συμβαίνουν τέτοια γεγονότα στο σήμερα, θα διαπιστώσουμε ότι ο φασισμός/ρατσισμός είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο, που δεν έχει δεόντως αποκρυπτογραφηθεί. Αν και εξαιρετικά απλός στην κατανόησή του, αφού συνοψίζεται στην ιδέα του ανήκειν κάπου (συνήθως σε κάποιο «έθνος») και στη μισαλλοδοξία και τη βία προς κάθε τι πέραν αυτού, παρ’ όλα αυτά συνεχίζει και σήμερα να αναπτύσσεται κυρίως στις κατώτερες τάξεις σε αναλογία με την εξαθλίωσή τους.

Πως προκύπτει όμως ο φασισμός/ρατσισμός ως σύγχρονο φαινόμενο και ποια η σχέση του με τον καπιταλισμό? Που κολλάει σήμερα ο φασισμός/ρατσισμός, όταν ο καπιταλισμός, που έχει φτάσει σε αξιοζήλευτη ολοκλήρωση, έχει πλέον μόνο ανάγκη από τους νόμους της κερδοσκόπου αγοράς και όχι από ηλίθιες διακρίσεις? Τι αναλυτικά εργαλεία έχουμε, για να τον προσεγγίσουμε?

Από τη μεριά του μαρξισμού, η ύπαρξη του φαινομένου δε δικαιολογείται, με δυο λόγια αν ήμουν μαρξιστής θα έλεγα ότι σήμερα ο φασισμός/ρατσισμός είναι παράδοξο που υπάρχει. Γενικώς, η μαρξιστική θεωρία είναι αποκλειστικά οριοθετημένη στην ανάλυση των σχέσεων εκμετάλλευσης με έναν φρικτά οικονομίστικο τρόπο. Σήμερα όμως το στυγνό πρόσωπο της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης δεν έχει ανάγκη από διακρίσεις. Για το σύστημα είμαστε όλοι ίδιοι, λευκοί, μαύροι, Έλληνες, ξένοι, gay, straight, γυναίκες, άντρες, είμαστε όλοι εκμεταλλευόμενοι και εξαρτήματα της ίδιας μηχανής. Ενώ λοιπόν ο φασισμός/ρατσισμός δε χρειάζεται στο σύστημα, ωστόσο παραμένει εδώ και συνεχίζει να διαρρυγνύει τον κοινωνικό ιστό. Και το ότι ο καπιταλισμός ως οικονομικό σύστημα δεν έχει ανάγκη το φασισμό/ρατσισμό είναι κάτι πολύ εύκολο να καταληχθεί, καθώς, αν υποτεθεί η εξαφάνισή του, είναι σχεδόν βέβαιο ότι η καπιταλιστική εκμετάλλευση θα συνεχιζόταν απερίσπαστη.

Η μαρξιστική θεωρία είχε λάθος σε πολλές βασικές της θέσεις. Δεν ερμηνεύονται όλα σε αυτή τη ζωή με βάση τις σχέσεις παραγωγής αλλά με βάση τις σχέσεις εξουσίας, με τις πρώτες να αποτελούν μορφή των δεύτερων, κάτι που βέβαια εντοπίστηκε και αναλύθηκε από την αναρχική σκέψη. Αναλύοντας τον κόσμο με βάση τις σχέσεις εξουσίας (σε κίνηση και όχι με στάσιμο τρόπο πχ. κράτος & κεφάλαιο μπλα μπλα ….) ερμηνεύουμε όλα τα κοινωνικά φαινόμενα στη βάση τους. Έτσι και ο ρατσισμός έχει και σήμερα θέση στους αστερισμούς της εξουσίας, όπως κατανέμεται στην κοινωνία, και έτσι θα συνεχίσει δυστυχώς να παρουσιάζεται στην ιστορία ως κοινωνική παθογένεια.

Το ρατσιστικό φαινόμενο δεν έχει όμως αναλυθεί όσο πρέπει και έτσι την παθαίνουμε ξανά και ξανά μέσα στην ιστορία. Σήμερα ο φασισμός/ρατσισμός από την Αυστραλία, την Ευρώπη και τις ΗΠΑ μέχρι τη Νότια Αφρική βρίσκεται σε επάνοδο. Ειδικότερα στις χώρες της ΕΕ (όχι στην Ελλάδα για την ώρα) μετατρέπεται σε κοινωνικό κίνημα, που επηρεάζει την κεντρική πολιτική σκηνή. Αυτό που λείπει είναι μία ενδελεχής ανάλυση της διαλεκτικής φασισμού/ρατσισμού και εξουσίας, ανάλυση που μπορεί να γίνει μόνο από αναρχική σκοπιά. Γιατί είναι αλήθεια ότι τον ρατσισμό μπορεί να μην τον χρειάζεται το οικονομικό σύστημα, για να λειτουργεί και να επεκτείνεται, αλλά τον χρειάζεται ως εργαλείο η κάθε είδους εξουσία, είτε η κεντρική πολιτική εξουσία είτε οι μορφές εξουσίας που τέμνουν οριζόντια τον κοινωνικό ιστό, για να νομιμοποιεί την αντιανθρώπινη επιβολή της πάνω στους ανθρώπους. Ο φασισμός/ρατσισμός είναι δηλαδή η δικαιολογία για να υποβιβάζει ο κάθε «τελειωμένος» καφεδόβιος Έλλην τον μετανάστη και να φαίνεται ανώτερος, αφού δεν έχει τίποτε άλλο για να «ανέβει» κοινωνικά πέρα από το να γλύφει αφεντικά, η δικαιολογία, για να εκμεταλλεύεται ο επαρχειώτης αλήτης τον μετανάστη με συνθήκες σκλαβιάς στα ζώα, τα αχλάδια και τα φραουλοχώραφα, προκειμένου να αγοράσει το τελευταίο μοντέλο Cayenne, η δικαιολογία, για να συνεχίσει να πιάνει ο προϊστάμενος τον κώλο της συναδέλφου του και να παίρνει αυτός τις προαγωγές, η δικαιολογία, προκειμένου η αστυνομία να δικαιολογεί την ύπαρξή της στις καρδιές των ανθρώπων, η δικαιολογία, για να ανεβαίνει ο κάθε Μπερλουσκόνι στην εξουσία.

Αυτά με αφορμή τα γεγονότα στην Αφρική, που γίνονται από την εκεί «εργατική» (sic!) τάξη, και με αιτία τα ξεπερασμένα ερμηνευτικά εργαλεία μίας «αριστεράς» που δε συνήθισε ποτέ να αναλύει τις σχέσεις εξουσίας, γιατί δε συνέφερε την ιστορία της.

Από Καθημερινή.
«Προχωρούσε με το ποδήλατό του, όταν το πλήθος του επιτέθηκε. Τον έριξαν κάτω και έμεινε εκεί, ξαπλωμένος, για αιώνες»… Μάρτυρας των πλέον τρομακτικών επεισοδίων που έχει γνωρίσει η χώρα της από την εποχή του απαρτχάιντ, μια Νοτιοαφρικανή ανέλαβε να εξηγήσει στην αστυνομία όσα ο αιμόφυρτος γείτονάς της ήταν αδύνατον να εκστομίσει λόγω του σοβαρού του τραυματισμού. Σαν αυτόν δεκάδες οι τραυματίες· και οι νεκροί τουλάχιστον 22. Πρόκειται για τον απολογισμό ενός ανελέητου «κοινωνικού πολέμου», που ξέσπασε με αφορμή το ξενοφοβικό μίσος των φτωχών και που τώρα διευρύνεται αδιακρίτως προς κάθε εθνότητα και κοινωνική τάξη, απειλώντας να θέσει τη Νότια Αφρική εκτός ελέγχου.»

Από NY – Times
JOHANNESBURG — The man certainly looked dead, lying motionless in the dust of the squatter camp. His body seemed almost like a bottle that had been turned on its side, spilling blood. His pants were red with the moisture.Nearby was evidence of what he had endured. A large rock had been used to gouge his torso. Embers remained from a fire that had been part of some torture. Shards of a burned jacket still clung to the victim’s left forearm. Then, as people stepped closer, there was the faintest of breath pushing against his chest. “This guy may be alive,” someone surmised. As if to confirm it, the man moved the fingers of his right hand.

Από Guardian.
Mobs hunting immigrants in poor suburbs around Johannesburg have killed 22 people, South African police said today. At least two were killed today in Tembisa township, the South African Broadcasting Corporation reported. Horrific accounts of killings and attacks have emerged, including several people being burnt to death. One or more of them was killed by a burning tyre around the neck. A police spokesman said that since violence broke out last week 22 people had been killed, with more than 200 arrested on charges including murder, rape and robbery.

Από BBC
South African security ministers have been discussing using the army to help stop a wave of attacks on foreigners, which has left at least 23 people dead.The deployment of troops, which has been demanded by human rights groups and the opposition, could not be ruled out, said a top ruling party official.The violence has spread to four new areas near Johannesburg, while 13,000 have reportedly fled their homes.

Από allafrica.com
An estimated five million people from almost every country in Africa have migrated to South Africa; three million of these are thought to be Zimbabwean, but the Department of Home Affairs has no record of how many migrants might be undocumented. They are perceived as taking jobs in an economy with an estimated unemployment rate of 40 percent, but in which there is also a serious skills shortage.

Advertisements

7 Σχόλια to “Αποκρυπτογραφώντας το Ρατσισμό”

  1. Ο Λύκος της Στέππας Says:

    Ilwl: συγγνώμη, βρίσκω υπερφίαλη και υπεραπλουστευτική τη θέση ότι ο καπιταλισμός «δε χρειάζεται» το ρατσισμό, όπως επίσης βρίσκω ασύγγνωστη και αυτοεξυπηρετική την διαγραφή κάθε άποψης που έχει εκφέρει ποτέ η αριστερά διεθνώς για το φαινόμενο. Στο προκείμενο: οι κάτοικοι του γκέτο στο οποίο αναφέρεσαι είναι κυριολεκτικά εκτός παραγωγικής διαδικασίας, είναι η δεξαμενή των εξαθλιωμένων και ανέργων/υποαπασχολούμενων, που στρέφονται εναντίον των ακόμη πιο εξαθλιωμένων από αυτούς. Το φαινόμενο, αν και με ποιοτικά πολύ διαφορετικά χαρακτηριστικά, είναι κάθε άλλο παρά καινούργιο. Και εδώ.

  2. inlovewithlife Says:

    Ο καπιταλισμός ως οικονομικό σύστημα σίγουρα δε χρειάζεται το ρατσισμό, η εξουσία όμως σε κάθε μορφή της σίγουρα τον χρειάζεται και τον εργαλειοποιεί σε κάθε ευκαιρία, γι’ αυτό υπάρχει.

    Προσπάθησα να καταδείξω μέσα από το παράδειγμα του ρατσισμού πως οι μαρξιστικές αναλύσεις δεν μπορούν να αποκρυπτογραφήσουν συνολικά το πολυσύνθετο φαινόμενο που λέγεται κοινωνία, γιατί χωλαίνουν σε βασικές θέσεις. Έτσι υπό μαρξιστική ανάλυση η ύπαρξη του φασισμού/ρατσισμού είναι τουλάχιστον παράδοξη. Δεν αρχίζουν και τελειώνουν όλα στις σχέσεις παραγωγής. Αυτό δεν αποτελεί μηδενισμό, καθώς εν πολλοίς δέχομαι ότι οι σχέσεις παραγωγής είναι εξαιρετικά σημαντικές στη διαμόρφωση των σχέσεων εξουσίας μέσα στο κοινωνικό φαινόμενο. Υπερφίαλη είναι η δογματική προσέγγιση πολλών μαρξιστών στο να υποστηρίζουν θέσεις ενάντια στην πραγματικότητα. Γι’ αυτούς χαίρομαι να είμαι υπερφίαλα αντίθετος προς το δογματισμό αυτών.

    Χμμ για το δεύτερο μέρος του σχολίου σου, δεν πολυαντιλαμβάνομαι γιατί στεναχωριέσαι που η εργατική τάξη της Ν. Αφρικής είναι ρατσιστική παρ’ όλα τα σκατά που έχει φάει από το απαρτχάιντ. Είναι κάτι άγιο η εργατική τάξη? Για κάνε μια βόλτα στα Ελληνικά χωριά και τους καφενέδες. Για την ιστορία πάντως οι ταραχές δεν αφορούν ένα γκέτο αλλά επεκτάθηκαν σε όλη τη χώρα.

  3. 3DiO Says:

    Διαφωνώ με την άποψη σου για την Μαρξιστική αντίληψη. Γενικά δεν νομίζω ότι καταλαβαίνεις την ιδέα και την φιλοσοφία του Υλισμου.
    Τέλος πάντων δες και εδώ την άποψη μου για τον φασισμό και τον ρατσισμό.

    http://www.e-write.gr/posts/48

  4. Ο Λύκος της Στέππας Says:

    ilwl: Κοίτα, δεν γνωρίζω ποιες ακριβώς μαρξιστικές αναλύσεις στηλιτεύεις, πάντως δεν τέλειωσαν όλα όταν σταμάτησαν να γράφουν οι κλασσικοί, ξέρεις. Μήπως να έδινες ένα σύνδεσμο ή να παρέθετες κάποιο απόσπασμα για να μην αοριστολογούμε;

    Για το δεύτερο: δεν έχω αγίους. Πάντως, επιμένω πως τα επεισόδια για τα οποία μιλάς αφορούν το πιο περιθωριοποιημένο και γκετοποιημένο κομμάτι του πληθυσμού της Νοτίου Αφρικής, και στις δύο περιοχές όπου ξέσπασαν εκτεταμένα—check your facts. Επίσης, η Νότια Αφρική δεν μπορεί να συγκριθεί με τους «Ελληνικούς καφενέδες» ή τους έλληνες μεγαλοπαραγωγούς φράουλας· άλλες δοσμένες ιστορικές συνθήκες, άλλες κοινωνικές και οικονομικές σχέσεις, άλλο σημασιακό συγκείμενο γενικά.

  5. Ο Λύκος της Στέππας Says:

    Άσε που αν το ψάξεις λίγο περισσότερο, μπορεί να βρεις ότι τα αίτια του ξεσπάσματος δεν είναι ακριβώς όπως παρουσιάζονται, ακόμη κι αν δεν εμπιστευτούμε (που προτείνω να μην εμπιστευτούμε) την κυβέρνηση Μπέκι.

  6. inlovewithlife Says:

    @3dio
    Πολύ δυνατό το κείμενό σου. Μακάρι να το διαβάσει πολύς κόσμος γιατί ανοίγει μάτια στον απλό άνθρωπο. Διαφωνώ μόνο σε δύο σημεία : τα μέλη της χρυσής αυγής δεν ανήκουν στην κατηγορία που περιγράφεις, του φοβισμένου μικροαστού, κινούνται στην κατεύθυνση της βίας από την εθνικιστική/φασιστική ιδεολογία τους, είναι δηλαδή «ιδεολόγοι», αν μπορείς να πεις ιδεολόγο κάποιον με ανυπαρξία ιδεολογίαςμόνο με εμμονή στη βία προς κάθε διαφορετικό, τελοσπάντων. Πάντως για τους «φιλήσυχους» ψηφοφόρους του ΛΑΟΣ πέφτεις ακριβώς μα ακριβώς μέσα. Για την κριτική που έκανα παραπάνω, αναφέρεται σε μία συγκεκριμένη μαρξιστική θέση και όχι στο σύνολο του υλισμού ως φιλοσοφικού ρεύματος.

    @steppenwolf

    1. Συμφωνώ ότι η διεξοδική κριτική που έχει γίνει στη μαρξική σκέψη έχει οδηγήσει σε πιο ασφαλή συμπεράσματα. Όσο για το ποστ, δανείζομαι απλώς σχηματικά κάποιες γενικές και ιστορικά δημοφιλείς μαρξικές θέσεις, για να οδηγηθώ σε πιο ορθά κατ’ εμέ συμπεράσματα σε αντιπαράθεση με την αναρχική σκέψη, αδιαφορώντας (εντελώς όμως) αν αυτά που λέω είναι από το κεφάλαιο τόμος 3 σελίδα 330 του Μαρξ ή του Αλτουσέρ (χεχε) ή έχουν ολωσδιόλου σχέση με το μαρξισμό ή την αναρχία. Αυτό όμως δεν αναιρεί αυτά που λέω (δεν έχω το χρόνο να γράψω πραγματεία με επιστημονικές παραπομπές για ένα ποστ στο μπλογκ – επιχειρήματα αντιπαραβάλλουμε και βρίσκουμε την αλήθεια).

    2. Αν εννοείς ότι τα επεισόδια τα υποκίνησαν ακροδεξιοί, τότε πέφτεις σε λούμπα. Όταν υπάρχουν εκτεταμένες ταραχές σε όλη τη χώρα με νεκρούς και εκτοπισμένους, τότε έχουμε ευρεία κοινωνικά φαινόμενα. Πιστεύω ότι συμφωνούμε πως στη Νότια Αφρική δεν υπάρχει οργανωμένο φασιστικό κίνημα που να κατεβαίνει στο δρόμο και να παρεμβαίνει πουθενά πολιτικά. Εγώ τουλάχιστον δεν έχω τέτοια πληροφορία. Αν σκεφτούμε ότι τέτοιες ταραχές δε γίνονται ούτε στη Γερμανία που έχει οργανωμένο φασισμό, τότε καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι οι όποιοι οργανωμένοι φασίστες της Ν. Αφρικής, αν υπάρχει τέτοιο πράγμα, έπαιξαν αμελητέο ρόλο σε ένα ήδη υπάρχον ισχυρό κοινωνικό υπόβαθρο και συναίσθημα. Η πηγή (κυβέρνηση Μπέκι) είναι άλλωστε ό,τι πιο αναξιόπιστο, που πιθανόν ψάχνει να βρει τους αποδιοπομπαίους τράγους για το φταίξιμο και να αφήσει στο απυρόβλητο τον καλό Ν. Αφρικανικό λαό.

    @ και στους δύο
    Πάντως ρε παιδιά μην κάνουμε λες και μας πάτησαν κάποιο κάλο όταν κάποιος αναφέρεται με κριτική στο Μαρξ. Και επίσης η αντιμετώπισή σας δεν ήταν και η πιο εποικοδομητική. Ο ένας μου είπε ότι δεν καταλαβαίνω τον ιστορικό υλισμό και ο άλλος απαξίωσε ό,τι είπα επειδή δεν ανέφερα πηγές. Άμα βγάζαμε τις λέξεις μαρξισμός και αναρχία από όλο το κείμενό μου, μήπως θα μιλούσαμε περισσότερο για το περιεχόμενό του και όχι γύρω από ιδεολογικοποιημένες μαλακίες?

  7. Ο Λύκος της Στέππας Says:

    ilwl: σαφέστατα το πρόβλημα με τους μετανάστες και το ρατσισμό στη Νότια Αφρική δεν μπορεί να εξηγηθεί απλώς με μια πρακτορολογική ερμηνεία, και, επιπλέον, δεν περίμενα να ξεσπάσουν τα τωρινά επεισόδια για να το αντιληφθώ. Μην ξεχνάς ότι το μακελλειό την εποχή που το απάρτχαϊντ (δεν υπήρχε οργανωμένο φασιστικό κίνημα στη ΝΑ, είπες; Κι οι αφρικάνερς τι ήταν, τίποτα τροτσκιστές;) έπνεε τα λοίσθια δεν έγινε μεταξύ λευκών και μελών/οπαδών του αφρικανικού εθνικού κογκρέσου, αλλά μεταξύ μελών ενός κόμματος των ζουλού χρηματοδοτούμενου μυστικά από το καθεστώς και μελών του κογκρέσου. Αυτό επισήμανε ένα από τα στελέχη των νοτιοαφρικανικών υπηρεσιών ασφαλείας (στο κομμάτι του Reuters στο οποίο παρέπεμψα προηγουμένως) ως έναν από τους παράγοντες που είχαν κρίσιμο ρόλο στην διαμόρφωση της τωρινής κρίσης. Σαφώς όμως, επαναλαμβάνω, δε φτάνει η «αστυνομική» εξήγηση.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: