Το Κραχ της Κοινωνικής Απελευθέρωσης

by

shock doctrine

UPDATE : Οι καταρρεύσεις χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων παίρνουν πλέον τη μορφή χιονοστιβάδας και μεταναστεύουν και στην Ευρώπη. Το σχέδιο του «σοσιαλισμού» των πλουσίων του H. Pawlson, με το οποίο θα ληστεύονταν τα ταμεία του κράτους κατά 700 $, προκειμένου να μην διαταραχθούν τα κέρδη του κεφαλαίου, καταψηφίζεται στο Αμερικανικό κοινοβούλιο, όχι από τους Δημοκρατικούς, όπως θα περίμεναν κάποιοι οπαδοί της «Ομπαμομάνιας», αλλά με ανυπακοή των βουλευτών του Ρεπουμπλικανικού κόμματος. Καθώς η κρίση θα αρχίσει να χτυπάει περισσότερα νοικοκυριά και η αδυναμία πληρωμών θα μετοικήσει στις πιστωτικές κάρτες και στην πτώση της κατανάλωσης, κανένα σχέδιο «σοσιαλισμού» ή μη των πλουσίων δε σώζει το οικονομικό σύστημα από το κράχ.

Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, τίθεται σε κίνηση μία από αυτές τις αλληλουχίες πραγμάτων, που φέρνουν κοσμοιστορικές αλλαγές στον «Δυτικό» κόσμο, όπως τον ξέρουμε. Η πτώχευση της Lehman Brothers, του τέταρτου μεγαλύτερου επενδυτικού κολοσσού παγκοσμίως, στο μέσο Σεπτεμβρίου, αποτελεί τον πρώτο κρίκο σε μία νέα αλυσίδα κατακρημνίσεων για το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα. Μία αλυσίδα που πλήττει την καρδιά του συστήματος. Μία αλυσίδα που οδηγεί αναπόφευκτα στο οικονομικό κραχ της γενιάς μας.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή, για να δούμε πως φτάσαμε ως εδώ. Στις αρχές του 2008 η αγορά ενυπόθηκων δανείων υψηλού ρίσκου των ΗΠΑ καταρρέει λόγω υπερδανεισμού των νοικοκυριών, προκαλώντας τριγμούς στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Η χρηματοπιστωτική κρίση συμπίπτει με τις συγκυρίες της ανόδου των τιμών του μαύρου χρυσού κοντά στα 150 $ και της έκρηξης στις τιμές των τροφίμων. Το μίγμα για την παγκοσμιοποιημένη οικονομία είναι εκρηκτικό. Από την χρηματοπιστωτική κρίση πτωχεύουν και εθνικοποιούνται κατά σειρά οι χρηματοπιστωτικές εταιρείες Northern Rock (UK) και Bear Stearns (US) καθώς και οι γιγάντιες Fannie Mae & Freddie Mac , στηρίγματα της αγοράς των ενυπόθηκων δανείων. Οι ενέσεις ρευστού εκατοντάδων δις από τις κεντρικές τράπεζες για τη στήριξη των αγορών είναι συνεχείς και επαναλαμβανόμενες σε απέλπιδες προσπάθειες αποτροπής του κραχ. Σήμερα και μετά την πτώχευση της Lehman, το City του Λονδίνου και η Wall Street έχουν μετατραπεί σε θέατρα πανικού. Όλοι αναμένουν από μέρα σε μέρα το χαριστικό χτύπημα στις χρηματοπιστωτικές αγορές από καταρρεύσεις άλλων ομίλων, όπως της AIG, της μεγαλύτερης ασφαλιστικής εταιρείας του κόσμου, η οποία ήδη δέχεται ενέσεις δεκάδων δις από το κράτος των ΗΠΑ, για να σταθεί όρθια. Συγχρόνως, 10 από τις μεγαλύτερες τράπεζες του κόσμου θωρακίζονται πριν την καταιγίδα δημιουργώντας ένα ταμείο αντι – πτώχευσης ύψους 70 δις, προκειμένου να εμπνεύσουν εμπιστοσύνη στους επενδυτές τους.

Διάγουμε ημέρες που ο συνεργάτης του Πινοσέτ και θεωρητικός του νεοφιλελευθερισμού Milton Friedman και η συμπορευόμενη “Σχολή του Σικάγο” με την άκρατη εμπιστοσύνη τους στις δυνάμεις της “ελεύθερης” αγοράς ίσως δεν είχαν φανταστεί, όταν διατύπωναν τις θεωρίες τους. Αυτή τη φορά κανείς δε μπορεί να ισχυριστεί ότι για το επικείμενο κραχ φταίνε οι εργατικοί αγώνες, οι υψηλοί μισθοί, το “πολύ” κράτος ή ο «κομμουνιστικός» κίνδυνος για την αποτυχία των αγορών. Προς ευαρέστηση των θιασωτών του συστήματος το μόνο φαινόμενο που καλά κρατεί σήμερα είναι η απελευθέρωση της εκμετάλλευσης του ανθρώπου στο όνομα του κέρδους των ολίγων. Έτσι όμως τα βαθύτερα αίτια της οικονομικής κρίσης θα πρέπει να αναζητηθούν ακριβώς εκεί, δηλαδή στην κυρίαρχη ιδεολογία του νεοφιλελευθερισμού και του οικονομισμού, στην αποτυχία της αγοράς των ολιγοπωλίων και στην αδυναμία της εξουσίας να ελέγξει τον εαυτό της, στον υπερδανεισμό και τον τζόγο και γενικώς σε εγγενή στοιχεία του οικονομικού συστήματος, που έχουν τεθεί εκτός ελέγχου.

Ως απάντηση στις κρίσεις του χρηματοπιστωτικού συστήματος οι σύγχρονοι «μάγοι» της καπιταλιστικής οικονομίας επιλέγουν το «σοσιαλισμό των πλουσίων». Οι μεγάλες οικονομικές μονάδες, που τόσα χρόνια γέμιζαν τις τσέπες του κεφαλαίου, διασώζονται από την χρεωκοπία με πλιάτσικο από τον κοινωνικό πλούτο, που είναι συσσωρευμένος στα κρατικά ταμεία μέσω φορολογίας. Την ίδια ώρα τα αφεντικά κάθε είδους, από τους μεγαλοεπενδυτές μέχρι τις ανώτερες εταιρικές ιεραρχίες, διαφεύγουν αλώβητα και χρυσοφόρα, ενώ στα κατωτέρα κοινωνικά στρώματα επιφυλάσσεται ανεργία, πείνα και χρεωκοπία. Έτσι, με το «σοσιαλισμό των πλουσίων» έχουμε το φαινόμενο οι παραγωγοί του πλούτου, δηλαδή οι εργαζόμενοι, μετά από την εκμετάλλευση της μισθωτής σκλαβιάς να “πληρώνουν” και δεύτερη φορά τη νύφη των βαρών της οικονομίας με τις κρατικοποιήσεις των συντριμμιών του κεφαλαίου.

Όμως το πλιάτσικο δεν τελειώνει εδώ. Από το κραχ το σύστημα αργά ή γρήγορα θα ανακάμψει. Η κρίση αφήνει πίσω της τεράστιες ευκαιρίες για επενδύσεις πάνω στο κατεστραμμένο τοπίο των οικονομιών. Το κεφάλαιο είναι άλλωστε σήμερα πιο εύρωστο από ποτέ χάρη στην παγκοσμιοποιημένη παντοδυναμία της εκμετάλλευσης. Από την άλλη οι κοινωνίες θα βγουν εξουθενωμένες και επομένως με μειωμένες αντιστάσεις από την καταστροφή. Θα είναι μία χρυσή ευκαιρία για το κεφάλαιο να αλώσει στις ζωές μας από όποια κοινωνική συνεκτικότητα/αλληλεγγύη και από όποιους θεσμούς αυτό σήμερα εμποδίζεται.

Από το επερχόμενο κραχ είμαστε σίγουροι ότι δεν προμηνύεται μία στροφή προς ένα καλύτερο κόσμο αλλά μία έκδοση του “σοκ” καπιταλισμού, όπως περιγράφεται στο βιβλίο της Ναόμι Κλάιν. Θα ήταν όμορφο η παρούσα οικονομική κρίση να οφείλεται στις επιθέσεις μας κατά του συστήματος σε αναζήτηση της “εφόδου προς τον ουρανό”, στην αφύπνιση των ανθρώπων και στην κοινωνική αυτό-διεύθυνση. Οφείλεται όμως αποκλειστικά σε παράγοντες, στους οποίους δεν έχουμε κανένα έλεγχο, είναι ενδοσυστημικοί και δεν υπακούουν σε αξιακά κριτήρια.

Σε τέτοιες συνθήκες πρέπει να παλεύουμε για την αλήθεια των αιτιών της κρίσης, για την απογύμνωση του ρόλου της καπιταλιστικής οικονομίας και για την αποφυγή οποιασδήποτε ενέργειας που πλήττει την κοινωνία υπέρ του κεφαλαίου. Ωστόσο δε μπορούμε να περιοριζόμαστε σε θέσεις άμυνας σε ιδεολογικό/στρατηγικό επίπεδο. Έτσι, μολονότι οι καιροί που οι έτοιμες συνταγές και τα θέσφατα για μια άλλη κοινωνία έχουν περάσει, και καλώς, ανεπιστρεπτί, υπάρχει σήμερα περισσότερο ανάγκη από ποτέ να διατυπώνουμε και να εφαρμόζουμε στην πράξη εναλλακτικές προτάσεις απέναντι στο σημερινό αντι-ανθρώπινο σύστημα τόσο στη σφαίρα της πολιτικής όσο και στη σφαίρα της οικονομίας, όπως παραδείγματος χάρη η περί parecon θεωρία που περιγράφεται σε άρθρο αυτού του τεύχους.

Χορτάσαμε άλλωστε προτάσεις εξουσίας και είναι καιρός να αρχίζουμε να πατάμε σταθερά σε παραδείγματα κοινωνικοποιημένης οικονομίας μακριά από τον αποτυχημένο κεντρικό σχεδιασμό του κρατικού καπιταλισμού της πρώην «ΕΣΣΔ» και να κάνουμε πιο συγκεκριμένες προτάσεις αυτό-διεύθυνσης της κοινωνίας μακριά από την επίσης αποτυχημένη εκδοχή της επανάστασης ως κατάληψη της εξουσίας από τάξεις πάνω σε άλλες τάξεις. Το μόνο ΚΡΑΧ που ετοιμάζουμε εμείς στο σύστημα είναι το ΚΡΑΧ της κοινωνικής απελευθέρωσης. Είναι το ΚΡΑΧ, στο οποίο οι κοινωνίες θα πάρουν τον έλεγχο του εαυτού τους, ξεπερνώντας τα εξουσιαστικά και αντι-ανθρώπινα μοντέλα διακυβέρνησης του παρελθόντος.

Περισσότερα :
The Economist

Advertisements

10 Σχόλια to “Το Κραχ της Κοινωνικής Απελευθέρωσης”

  1. Greek Rider Says:

    Θέλω να τονίσω το γεγονός ότι αυτοί που ζητάνε χρήματα για να σωθούν είναι οι ίδιοι που τώρα, σήμερα, καθώς τα χρηματιστήρια καταρρέουν κερδίζουν δις δολάρια από την πτώση μέσω των σορταρισμένων τους θέσων στα παράγωγα.

    Τη σημαντικότητα του θέματος θα την αναδείξει ο χρόνος.

    Το παιχνίδι τους έγινε πλέον η σκόπιμη πρόκληση αναταραχής. Αν αυτή πληρώνεται και από τη FED ακόμη καλύτερα γι’ αυτούς…

    Μην ξεχνάμε ότι πολλές φορές οι επιχειρηματίες, ιδίως μετά από αποκαλύψεις για μεγάλες κομπίνες, επιδιώκουν να κλείσουν τις επιχειρήσεις τους για να αποφύγουν τις συνέπειες.

    Παρόλα αυτά, αν και κάποιοι τις μέρες αυτές και το τελευταίο 8μηνο κερδίζουν πολλά από την αναταραχή, η κατάσταση όντως τείνει να βρεθεί εκτός ελέγχου και σίγουρα έχει πλήξει ανεπανόρθωτα τον νεοφιλελευθερισμό.

    Καιρός ήταν..

  2. Lucky Archer Says:

    Putin’s Soviet Stable Sums are behind the collapse of American Banking. They hide all our stolen savings here in their relics and chains! Greek Benaki ships brought slaves to New Orleans to be traded by Lehman of Alabama. Greek Benaki built the first Greek church in America, in New Orleans. This is why it was wrong to silence McCloy over Black Tom.

  3. inlovewithlife Says:

    @greek rider
    Το κράχ πλέον είναι εδώ και είναι αναπόφευκτο. Η χρόνια εξάρτηση από τον υπερδανεισμό ως όχημα για την οικονομική μεγέθυνση, μέχρι και η εμπόρευση του στη βιομηχανία του επενδυτικού τζόγου είναι οι εμφανείς αιτίες του. Ο καπιταλισμός και οι αξίες που καλλιεργεί η βαθύτερη. Δε νομίζω ότι είναι κάποιος/οι πίσω από το κραχ.

    @lucky archer
    I don’t get it my friend. You are too complicated for my little mind.

  4. inosiro Says:

    Συνειδητοποίησα ότι έχουμε δώσει το τιμόνι σε ηλίθιους που πηγαίνουν προς το γκρεμό. Δυστυχώς όμως είμαστε όλοι μέσα στο αμάξι.

  5. inlovewithlife Says:

    Καλά τώρα το πήρες χαμπάρι. Καιρός το τιμόνι να το πιάσουμε όλοι.

  6. Greek Rider Says:

    @inlovewithlife,

    Ο υπερδανεισμός και ο επενδυτικός τζόγος νομίζω και εγώ ότι είναι οι κύριοι υπεύθυνοι.

    Έχω όμως μια θεωρία: Τα λόμπι και οι μεγάλοι καπιταλιστές πιστεύουν μόνο στο χρήμα και έχουν καταλάβει ότι ο μελλοντικός κόσμος δεν θα έχει μόνο μια υπερδύναμη. Συνεπώς, με το παρόν κράχ (εν εξελίξει) α) οι μεγάλοι θα αγοράσουν τους μεσαίους και θα γίνουν μεγαλύτεροι, β) θα καταχρεώσουν περισσότερο τις ΗΠΑ με αποτέλεσμα ακόμη και αν βγει ο Ομπάμα δεν θα μπορεί να κάνει κοινωνική πολιτική, γ) καταχρεώνουν τη χώρα με τα δικά τους χρέη. δ) Η πτώση ως μείωση αξιών δεν τους ενοχλεί εφόσον έχουν ασφαλίσει τα περιουσιακά τους στοιχεία από τις πτώσεις μέσω των παραγώγων.

    Συνεπώς έχουν κάποιοι συμφέρον από την όλη κατάσταση. Επίσης δύσκολα θα ανατραπεί η ισχύς τους, το πολύ, πολύ να αμφισβητηθεί πιο έντονα το μοντέλο τους. Στην καλύτερη περίπτωση (για εμάς) οι επιπτώσεις να είναι πιο έντονες από ότι προέβλεψαν και να χαθεί ο έλεγχος.

  7. inlovewithlife Says:

    Κοίταξε gr

    Σίγουρα κάποιοι έχουν συμφέρον από ορισμένες πτυχές της κατάστασης. Δηλαδή από τον «σοσιαλισμό των πλουσίων», προκειμένου να διατηρείται αλώβητο το υπάρχον σύστημα, ωφελείται κυρίως το κεφάλαιο. Δεν είναι όμως κάτι καινούργιο το ότι το κράτος αποτελεί τον βραχίονα του κεφαλαίου πάνω στην κοινωνία. Επίσης, πάντα μία σοβαρή καταστροφή δημιουργεί μία νέα κατάσταση με πολλές νέες ευκαιρίες επενδύσεων. Ωστόσο, από αυτό το σημείο έως το σημείο ότι κάποιους συμφέρει το κράχ και επομένως το έχουν σχεδιάσει υπάρχει σοβαρή λογική ακροβασία.

    Κατά τη γνώμη μου η παρούσα οικονομική κατάσταση είναι συνδυασμός συγκυριών και παραγόντων και δεν οφείλεται μονοδιάστατα μόνο στα subprimes. Αποτελεί, θα έλεγα εγώ, κορύφωση των μακροχρόνιων παθογενιών του συστήματος. Δε μπορεί δηλαδή μία ολόκληρη οικονομία να παράγει τεράστια κέρδη για κάποιους μέσα από μηχανισμούς υπερδανείσμου άλλων και τζόγου όλων και να περιμένει κανείς ότι η φούσκα αυτή δε θα σκάσει ποτέ. Πρέπει επίσης να συνυπολογιστεί ότι μιλάμε για το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα, όπου πλέον ένα χτύπημα φτερών πεταλούδας στην Ιαπωνία μπορεί να έχει επίδραση στην Ελλάδα, για να παραλλάξω τη θεωρία του χάους. Δηλαδή μία εξαιρετικά πολύπλοκη και αδύνατη να ελεγχθεί ιστορία.

    Επομένως, είναι παράλογο να θεωρούμε ότι τα πράγματα ελέγχονται τόσο πολύ από κάποιους εγκεφάλους για λογαριασμό της τάξης τους και εμείς είμαστε τελείως εκτός. Αυτό που στην πράξη συμβαίνει είναι ότι υπάρχουν τεράστιες συγκεντρώσεις εξουσίας σε διάφορα κέντρα αποφάσεων, όπως και αντικρουόμενα συμφέροντα μέσα στο κεφάλαιο, τα οποία όμως συνολικά εκφράζονται ομοιογενώς, σε ένα οικονομικό σύστημα εξαιρετικά λειτουργικό και ευέλικτο, που μπορεί και απορροφά κάθε κραδασμό, αλλά και τελείως ανεξέλεγκτο.

  8. cinnamon Says:

    «Καλό ’29» (αντί του καλά 40).

    Επειδή η ελπίδα πεθαίνει τελευταία.

  9. czubul Says:

    Σίγουρα από τα συντρίμια του υπάρχοντος συστήματος θα ξεπηδήσει κάτι καινούργιο. Είναι ευκαιρία για κάτι νέο που θα βάζει τον άνθρωπο μπροστά από τους οικονομικούς υπολογισμούς…

  10. Το Κραχ της Κοινωνικής Απελευθέρωσης « για μια κριτική και ριζοσπαστική ψυχολογία Says:

    […] Το Κραχ της Κοινωνικής Απελευθέρωσης Δημοσιεύθηκε την Σεπτέμβριος 20, 2008 από criticalpsy επιστροφή στο blogging με την αναδημοσίευση ενός καλού κειμένου του “In love with life”. […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: