Η Πνευματική Ιδιοκτησία & Η Τραγωδία των Κοινόχρηστων Πραγμάτων

by

blake

Η Πνευματική Ιδιοκτησία υποτίθεται πως είναι ένας θεσμός για την ανάπτυξη της δημιουργικότητας. Με την παροχή οικονομικών κινήτρων η ΠΙ εμφανίζεται ότι ενθαρρύνει τους δημιουργούς στην παραγωγή πνευματικών έργων. Απώτερος στόχος είναι η όσο το δυνατόν μεγαλύτερη διαθεσιμότητα πνευματικών έργων στην κοινωνία. Γι’ αυτό τον λόγο τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας υποτίθεται ότι είναι δομημένα, ώστε να επιτρέπουν στο κοινωνικό σύνολο την πρόσβαση υπό ορισμένες συνθήκες και ώστε να διαρκούν περιορισμένο χρόνο, μετά τη λήξη του οποίου το προστατευόμενο πνευματικό έργο καθίσταται κοινόχρηστό. Όλα αυτά υποτίθενται.

Πριν κάποιες ημέρες ένας χρήστης του διαδικτύου ονόματι Derick Coetzee πόσταρε στη Wikipedia ορισμένα διάσημα έργα ζωγραφικής, που είναι πλέον κοινόχρηστα γιατί τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας των δημιουργών τους έχουν παρέλθει. Ο Coetzee πόσταρε, όπως ήταν φυσικό, τα έργα αυτά στην ειδική κατηγορία εικόνων της Wikipedia, που έχουν ένδειξη κοινόχρηστου και είναι ελεύθερες προς χρήση. Αυτή όμως η ενέργεια προκάλεσε την άμεση κινητοποίηση της Εθνικής Πινακοθήκης του Λονδίνου, όπου εκτίθενται τα έργα αυτά. Οι δικηγόροι της Πνιακοθήκης έστειλαν προειδοποιητική επιστολή προς τον κ. Coetzee και ζήτησαν την αφαίρεση των συγκεκριμένων φωτογραφιών.

Πως γίνεται να απαγορεύεις σε κάποιον τη διάδοση πνευματικών έργων, τα οποία ακόμη και με τους κανόνες της αστικής δικαιοσύνης έχουν καταστεί κοινόχρηστα?

Όλα γίνονται. Η αστική δικαιοσύνη εξ ορισμού εξυπηρετεί τις αρχές του καπιταλισμού, μεταξύ των οποίων είναι και η πλήρης εμπορευματικοποίηση της γνώσης, της πληροφορίας και της κουλτούρας. Αυτά τα κοινωνικά αγαθά πρέπει να καταστούν πάση θυσία και εσαεί εμπόρευμα και να παγιωθούν ως τέτοιο στις καρδιές των ανθρώπων, ακόμη και αν μία τέτοια εξέλιξη φαίνεται παράλογη και έχει καταστρεπτικές για το κοινωνικό σύνολο συνέπειες. Βασική στρατηγική για να καταστεί το παράλογο ως κανόνας είναι η αρχική θεσμοθέτησή του ως εξαίρεση και στην συνέχεια η συνεχής επέκτασή του μέχρι το σημείο ώστε η εξαίρεση να έχει καταστεί ο κανόνας. Όπως αυτό συμβαίνει στην κοινωνία της επιτήρησης, το ίδιο έχει συμβεί χρόνια τώρα στο δίκαιο πνευματικής ιδιοκτησίας. Τα περιορισμένα οικονομικά κίνητρα, που αρχικώς θα παρέχονταν ως αντάλλαγμα για την δρέψη των καρπών της ατομικής δημιουργίας από το κοινωνικό σύνολο, μετατράπηκαν σε διαρκώς διευρυνόμενα απόλυτα δικαιώματα που θα ιδιωτικοποιούσαν και θα εμπορευματικοποιούσαν πλήρως κάθε ψίγμα γνώσης, πληροφορίας και κουλτούρας. Ο υποτιθέμενα απώτερος σκοπός της πνευματικής ιδιοκτησίας, για τον οποίο αυτή άλλωστε συμπύχθηκε στην ανθρώπινη ιστορία, δηλαδή η ωφέλεια του κοινωνικού συνόλου μέσα από την όσο πιο μεγάλη διάδοση της επιστήμης και της τέχνης χάθηκε πια στη μετάφραση.

Έτσι και στην εδώ ιστορία μας οι δικηγόροι της Εθνικής Πινακοθήκης του Λονδίνου είχαν άπλετα νομικά επιχειρήματα για το παράλογο αίτημά τους. Σύμφωνα με την νομική τους απειλή προς τον κ. Coetzee η αντιγραφή φωτογραφιών των ζωγραφικών έργων από την ιστοσελίδα της Πινακοθήκης απαγορεύεται από τους όρους χρήσης της ιστοσελίδας (ξέρετε τα μικρά γράμματα στο τέλος), από το δίκαιο προστασίας βάσεων δεδομένων κτλ. Ακόμη και αν ο κ. Coetzee πήγαινε με την κάμερά του και έπαιρνε φωτογραφίες των έργων μέσα στην Πινακοθήκη, πράγμα που απαγορεύεται έτσι και αλλιώς, ή, ακόμη πιο ανελεύθερα φωτογράφιζε πόστερς των έργων αυτών, που πωλούνται στο εμπόριο, πάλι τότε αυτό κατά πάσα πιθανότητα θα απαγορευόταν από το δίκαιο προστασίας βάσεων δεδομένων, όπως αυτό ερμηνεύθηκε στην πρόσφατη νομολογία του ΔΕΚ.

Συμπέρασμα. Το έργο αυτό που ζωγράφισε ο William Blake το 1807 και είναι υποτιθέμενα κοινόχρηστο, με το παραπάνω θέατρο του παραλόγου, αποτέλεσμα του ανελεύθερου και αντικοινωνικού συστήματος εξουσίας που μας κατατρύχει, μπορεί να ελέγχεται και να γίνεται αντικείμενο εμπορικής εκμετάλλευσης από την τάδε Πινακοθήκη, στην οποία εκτίθεται, αντί να είναι αντικείμενο θέασης εκατομμυρίων ματιών στο διαδίκτυο και πηγή έμπνευσης από νέους ταλαντούχους καλλιτέχνες.

Την υπεράσπιση του κ. Coetzee έχει αναλάβει το EFF. Η κατάληξη όμως της υπόθεσης αυτής έχει λιγότερη σημασία από το δίδαγμα που αυτή μας φέρνει. Η αστική δικαιοσύνη είναι ένα εύκαμπτο εργαλείο στα χέρια των εκάστοτε υπερισχύοντων δικτύων εξουσίας. Τα δικαιώματα ιδιοκτησίας θα συνεχίζουν να επεκτείνονται και να γίνονται πιο απόλυτα ειδικά στην εποχή του διαδικτύου και της πληροφοριακής οικονομίας. Η διαπάλη απέναντι σε κάθε μορφή ιδιοκτησίας μέχρι την τελική της κατάργηση αποτελεί ζήτημα αξιοπρέπειας και απαραίτητο στοιχείο για την κοινωνική απελευθέρωση και τη δόμηση μίας αυτόνομης κοινωνίας.

Advertisements

2 Σχόλια to “Η Πνευματική Ιδιοκτησία & Η Τραγωδία των Κοινόχρηστων Πραγμάτων”

  1. Manolo Kasimatis Says:

    Πολυ δυσαρεστη η κατασταση.
    Δυστυχως η εξαρτηση την τεχνης συνεχιζεται τωρα απο αλλους πατρονους. Και μπορει οι δημιουργοι οταν ζουσαν να πεθαιναν σχεδον σε ανεχεια οι περισσοτεροι ομως πλουτιζουν οι συλλεκτες των εργων τους.
    Οι οποιοι και διαμορφωνουν, κατα το συμφερον τους, την διαρκεια των πνευματικων δικαιωματων που παροτι σαφως αναφερεται οτι διαρκουν μεχρι 70 ετη απο τον θανατο του δημιουργου και μετα γινονται κτημα της ανθρωποτητος αυτοι καταφερνουν να παρατεινουν με νομικους ελιγμους δικηγορικων μεγα-γραφειων την διαρκεια τους με στοχο ……
    Η τεχνη και το εμποριο της.
    http://fotografizontasmagazine.blogspot.com/

  2. Greek Rider Says:

    Είναι τραγική η πορεία που πηγαίνουμε, ιδίως τώρα που όλα είναι ηλεκτρονικά. Θα πρέπει επειγόντως να υπάρξει άμεση κινητοποίηση σε όλο τον κόσμο με οργανώσεις για την προστασία της ελευθερίας των δικαιωμάτων χρήσης.

    Συγχαρητήρια για το πόστ και το λίνκ με την παρουσίαση.

    Για το θέμα δείτε και αυτό: http://greekrider.blogspot.com/2009/03/blog-post_22.html

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: