Μικροαστική Τάξη – Game Over

by

lenin

Μικροαστική Τάξη στην Ελλάδα – Game Over?

Σκοπίμως ο τίτλος διογκώνει και υπεραπλουστεύει τα πράγματα.

Άλλωστε το τέλος κάθε συνθήκης δεν αποτελεί ένα σταθερό χρονικό σημείο αλλά μία διαλεκτική εξέλιξη που απλώνεται μέσα στο χρόνο.

Petit Bourgeoisie στην Ελλάδα – Οι συνάνθρωποί μας που είναι αφεντικά του εαυτού τους, απασχολούν άλλους ανθρώπους στη δούλεψή τους αλλά δεν ασκούν αποφασιστικό έλεγχο στα μέσα παραγωγής, κατέχουν μικρό σχετικά κεφάλαιο, εργάζονται οι ίδιοι πλάι στους μισθωτούς τους και έχουν συμφέροντα διάφορα των μονοπωλίων. Είναι οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι μικροεπιχειρηματιές της διπλανής πόρτας, η ραχοκοκκαλιά της Ελληνικής οικονομίας σύμφωνα με τα λεγόμενα του πρωθυπουργού μας και το χαϊδεμένο παιδί (μαζί με τους αγρότες) κάθε κοινοβουλευτικού κόμματος λόγω της δύναμης ψήφου που διαθέτουν. Είναι κατά βάση και λόγω της θέσης τους στο οικονομικό σύστημα οι παραδοσιακοί φορείς της κοινωνικής συναίνεσης και οι στυλοβάτες της (χωρίς βέβαια από αυτή να εξαιρούνται και προνομιούχα κομμάτια των μισθωτών εργαζομένων).

Η μάζα αυτή συνανθρώπων μας συμπιέζεται σήμερα οικονομικά και κατακρυμνήζεται κοινωνικά από χρόνιες πολλαπλές εξαρτήσεις εξουσίας και από τις σύγχρονες πολιτικό – οικονομικές συνθήκες. Η συμπίεση αυτή είναι χρόνια λόγω της υιοθέτησης σε κεντρικό πολιτικό επίπεδο των επιλογών για την ανταγωνιστικότητα της Ελληνικής οικονομίας. Σήμερα όμως η οικονομική κρίση την επιτείνει και επιταχύνει τον μετασχηματισμό της Ελληνικής οικονομίας σε πιο ολοκληρωμένα επίπεδα καπιταλισμού. Αυτό πιο απλοποιημένα σημαίνει ότι το μεγάλο κεφάλαιο έχει εισέλθει δυναμικά σε πολλούς κλάδους του τριτογενούς τομέα και οδηγεί σε εξαφάνιση τις μικρές επιχειρήσεις. Έτσι, η κρίση βρίσκει την Ελληνική μικροαστική τάξη ήδη σε παρακμή και σε αδυναμία να ανταποκριθεί στις νέες συνθήκες με τις παλιές συνταγές του ρουσφετιού, του εκβιασμού μέσω της εκλογικής της δύναμης, του μπλοκαρίσματος των νεοφιλελεύθερων πολιτικών (βλ. ΕΕ) αλλά και σε μικροκοινωνικό επίπεδο με την φιλική σχέση με τον πελάτη σε μία κοινωνία με πλέον διαλυμένες κοινωνικές σχέσεις, παρηκμασμένη ηθική, καταναλωτική έξαψη κτλ.

Έτσι, όλο και περισσότεροι από αυτούς τους συνανθρώπους μας θα μπαίνουν στον Τειρεσία, θα απολύουν τους εργαζόμενούς τους, θα κλείνουν τις επιχειρήσεις τους και τελικά θα υπαλληλοποιούνται ως μισθωτοί εργαζόμενοι στους πρώην ανταγωνιστές τους, τις μεγάλες επιχειρήσεις. Κάθε μετασχηματισμός του οικονομικού συστήματος φέρνει πόνο, ωστόσο σε μία κοινωνία, όπως η Ελληνική, που, πιθηκίζοντας το Δυτικό θαύμα, επενδύει όλο και περισσότερο στο δίκαιο του δυνατού, ο πόνος είναι αδιάφορη παράμετρος. Στο κάτω κάτω όλα γίνονται για το καλό μας. Οι δουλειές που θα χαθούν να προκύψουν ξανά μέσα από τη δραστηριοποίηση του μεγάλου (ξένου) κεφαλαίου που θα σπεύσει να καλύψει το κενό, ενώ οι τιμές των προϊόντων και οι παρεχόμενες υπηρεσίες θα είναι πιθανώς καλύτερες μέσα από τον εξορθολογισμό της επιχειρηματικότητας και τις οικονομίες κλίμακας. Γι’ αυτό άλλωστε και σήμερα σβήνουν οι μικρές επιχειρήσεις, γιατί ψωνίζουμε από το Attica της γειτονιάς. Ζήτω ο καπιταλισμός.

Αξίζουν την αλληλεγγύη μας οι μικροαστοί? Αντικειμενικά οι άνθρωποι αυτοί δεν έχουν ελπίδες να συνεχίζουν να έχουν την κοινωνική θέση που έχουν, ενώ θα χάσουν αυτά που διαθέτουν και θα γίνουν απλοί εργαζόμενοι. Δεν είμαστε άλλωστε Γαλλία, όπου υπάρχει σοβαρή οργάνωση των ομάδων αυτών σε συνεταιρισμούς και ανεπτυγμένο αίσθημα αλληλεγγύης και έχθρας προς τις εξουσίες που επιτείνει ο καπιταλισμός, οπότε ελπίδα δε βλέπω να υπάρχει.

Σε προσωπικό επίπεδο βλέπω με έχθρα ανθρώπους, που μπορείς να πεις ότι ανήκουν στη μικροαστική τάξη, που είναι μακράν πιο συντηρητικοί από τον χειρότερο αστό, και, έχοντας πλήρως εσωτερικεύσει τις αξίες του συστήματος, την στιγμή της κρίσης κοιτάνε να πολεμήσουν τον δίπλα τους, τον άλλο μικροαστό, τον μετανάστη, τον εργαζόμενό τους, ακόμη και τον γείτονα, για να επιπλεύσουν. Ενσαρκώνουν άλλωστε την κοινωνική συναίνεση σε αυτό το σάπιο σύστημα εξουσίας, η οποία κατά την ταπεινή μου γνώμη είναι το κύριο εμπόδιο στην αλλαγή συνειδήσεων και την κοινωνική πρόοδο.

Έχοντας δε σαφή πολιτική άποψη και ένταξη θα πρέπει να συγκρίνω στο μυαλό μου τη στάση μου (δεν την έχω περιγράψει ακόμη) απέναντί τους με τη στάση άλλων πολιτικών ιδεολογιών και των σημερινών τους φορέων. Κάθε λοιπόν πολιτικός φορέας, ακόμη και οι αναρχικοί (για τη διάδοση της αντεξουσίας), προσεγγίζουν τους ανθρώπους με «ιδιοτελείς» σκοπούς. Έτσι και εδώ ΠΑΣΟΚ και ΝΔ χαϊδεύουν με ψέματα και ψίχουλα (βλ. πρόσφατες επιδοτήσεις) τέτοιους ανθρώπους, ενώ στην πράξη σκάβουν τον τάφο της μικροαστικής τάξης, γιατί έχουν ως μόνο σκοπό την εξουσία, τουτέστιν για να τους ξαναψηφίσουν στις επόμενες εκλογές. Γνώμη μου ότι και να θέλουν να υλοποιήσουν τους λαγούς και τα πετραχείλια που τάζουν δε μπορούν. Η παγκόσμια οικονομία έχει εισέλθει σε τέτοια φάση καπιταλιστικής ολοκλήρωσης, που η λήψη τέτοιων μέτρων θα καταστήσει αυτομάτως το εθνικό κράτος που τις πήρε οικονομικό παρία στο βωμό της έλλειψης ανταγωνιστικότητας. Από την άλλη ΚΚΕ και ΣΥΡΙΖΑ προσεγγίζουν την μικροαστική τάξη ως αφηρημένο υποκείμενο για μία πρόσκαιρη μεν, φουτουριστική δε συμμαχία με την εργατική τάξη, ώστε να χτυπηθεί το μεγάλο κεφάλαιο και να κερδηθούν ορισμένα πράγματα (θα βγει και σε βίντεο γκέιμ). Επειδή όμως ούτε οι ίδιοι δεν πιστεύουν αυτά που ευαγγελίζονται βασικά και τουλάχιστον στην παρούσα φάση έχουν αυτή τη στάση, για να κάνουν το ίδιο με τα δυο μεγάλα κόμματα, μολονότι σε μικρογραφία, δηλαδή την αναπαραγωγή της γραφειοκρατίας, την οποία αποτελούν.

Πέρα όμως από συναισθηματισμούς και πλάκα πρέπει να καθοριστεί και μία συμπαγής στάση απέναντι στο φαινόμενο αυτού του οικονομικού μετασχηματισμού που στην Ελλάδα επιταχύνει η οικονομική κρίση. Μιλάω δηλαδή για μία πιο εκλεπτυσμένη στάση από την καθαρά συναισθηματική πράξη να ψωνίζουμε από τον μανάβη της γειτονιάς, επειδή τον συμπαθούμε περισσότερο από τον διπλανό ΑΒ Βασιλόπουλο, παρόλο που τα έχει πιο ακριβά. Από την άλλη διαφωνώ μέ στάσεις που λένε ότι καλύτερα να ποδοπατηθούν οι μικροαστοί, γιατί έτσι τους αξίζει και μας φέρνει κοντύτερα στις συνθήκες πάλης που θέλουμε. Με αυτή τη λογική δε χρειάζεται να αγωνιστούμε για τίποτα γιατί ότι χάνουμε και μας κάνει να ζούμε χειρότερα, ωριμάζει, σε ένα επίπεδο φαντασιακού πάντα, τις αντικειμενικές συνθήκες που θέλουμε.

Η προσέγγιση των αναρχικών στο κοινωνικό φαινόμενο συμπίπτει μερικά με αυτή των μαρξιστών με την έννοια ότι στις κοινωνίες βλέπει τάξεις και τη διαρκή σύγκρουση αυτών. Βλέπει όμως και άλλες σχέσεις εξουσίας πέρα από αυτές της οικονομικής εξάρτησης, τις οποίες ανιχνεύει ως εξίσου αξιόλογες από την πλευρά του κοινωνικού ανταγωνισμού και όχι κατ’ ανάγκη ετεροκαθοριζόμενες από την οικονομία. Η πιο σημαντική όμως διαφορά με την ανάγνωση του μαρξισμού είναι το ότι οι αναρχικοί (κατά τη γνώμη μου) στις κοινωνίες βλέπουν και ανθρώπους (όχι άτομα). Γι’ αυτό το λόγο κατά τη γνώμη μου μία αναρχική προσέγγιση του κοινωνικού φαινομένου στηρίζεται στη διαλεκτική εξέλιξη των πραγμάτων αλλά την αποδίδει όχι μόνο σε αντικειμενικές (πχ οικονομικές) αλλά σε μεγάλο βαθμό και σε υποκειμενικές (αλλαγές συνειδήσεων) συνθήκες. Η ιστορία άλλωστε των επαναστάσεων διδάσκει ότι αυτές έγιναν όχι όταν απλώς άλλαξαν κάποιες αντικειμενικές συνθήκες αλλά και όταν οι άνθρωποι πίστεψαν μαζικά ότι μπορούν να ζήσουν αλλιώς και το έκαναν αυτό πράξη. Το να επενδύουμε σε ως δια μαγείας εξελίξεις χωρίς να τις φέρνουμε αγκαζέ με την αλλαγή στις συνειδήσεις των ανθρώπων θα μας φένρει μόνιμα σε ήττες. Τίποτα δε θα αλλάξει αν δεν απονομιμοποιηθούν οι καπιταλιστικές αξίες και οι άνθρωποι πιστέψουν στις αξίες της αλληλεγγύης όσο και αν ωριμάζουν οι αντικειμενικές συνθήκες. Και αυτό φαίνεται και στην παρούσα κρίση, όπου ναι μεν είναι συστημική, δεν αποτέλεσε όμως αφετηρία για μία δριμεία αλλαγή στις συνειδήσεις των ανθρώπων, οπότε από αυτή ο κόσμος έγινε ακόμη πιο συντηρητικός ενώ ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός τη διέρχεται πιο ισχυρός από ποτέ.

Ξαναγυρίζουμε στο petit bourgeoisie. Το μέτωπο είναι μία καλή ιδέα αλλά σε άλλες βάσεις. Πράγματι μπορεί και θα φτιαχτεί μέτωπο αντίστασης με ανθρώπους που χάνουν από τη μία μέρα στην άλλη τα πάντα, αρκεί αυτοί να αποφασίζουν να πάρουν τις τύχες τους στα χέρια τους για τους σωστούς λόγους. Έτσι και αλλιώς για τους υπόλοιπους που μπορούν μια χαρά να καταλήξουν εργαζόμενοι με υπερσυντηρητικές εθνικιστικές και αντιανθρώπινες πεποιθήσεις, βλαστημώντας την τύχη τους για λάθος λόγους, μέτωπο θα μπορεί να φτιάξει μόνο ο Καρατζαφέρης και όσοι αντλούν από την πολιτική του γραμμή. Η μόνη δυνατή προσέγγιση ως προς αυτούς είναι απλώς το να ανοίγουμε διαρκώς διαύλους επικοινωνίας και να αγωνιζόμαστε για αυτά που μπορεί να μας ενώνουν.

ΥΓ. Στη συγκεκριμένη ιστορική φώτο στην αρχή του άρθρου πιστεύω ακράδαντα ότι ο Λένιν λυγίζει αριστερά, γιατί του φεύγει μία κλανιά. Ζητώ συγνώμη από τους λενινιστές συντρόφους αλλά αυτή είναι η ιστορική αλήθεια.

ΥΓ2. Γενικώς μας βάρεσε η ζέστη για να κάνουμε τέτοιες βαρετές αναλύσεις. Ευτυχώς που το ΣΚ θα δραπετεύσω πάλι.

Advertisements

4 Σχόλια to “Μικροαστική Τάξη – Game Over”

  1. Greek Rider Says:

    Πολύ σωστό αυτό που λες. Εκτός από την αλλαγή των αντικειμενικών συνθηκών είναι αναγκαία και η αλλαγή συνειδήσεων.

    Σε γενικές γραμμές συμφωνώ με αυτά που λες. Πολλές φορές όμως οι «μικροί» είναι πολύ χειρότεροι από τους μεγάλους.

    Π.χ. αυθαίρετα πάνω στην παραλία από μικρούς, φαγητά δηλητήριο από ταβέρνες που τις λειτουργούν ασυνείδητοι ταβερνιάρηδες, χαλασμένα προιόντα κτλ, κτλ Συνεπώς τα πράγματα είναι κατά περίπτωση πάντοτε και βασικό στοιχείο είναι η συνείδηση που ανέφερες.

  2. Μικροαστός Says:

    Δυό σκέψεις:

    α) Εμένα θα με απασχολουσε περισσότερο η «μικροαστικοποιήση» εργατικών μαζών, σε θέματα συνηθειών και συνείδησης.

    β) Η διαδικασία καταστροφης και αναγέννεσης των μικροαστικων στρωμάτων θα ειναι συνεχής μια και ο καπιταλισμός δεν εχει την δυνατότητα να ξεμπερδευσει ολοτελα με την μικρή παραγωγή.

    γ) Ειτε το θέλουμε ειτε οχι η φυσιολογικη διαδικασία της ζωής ενέχει το συντηρητικό κομμάτι της, αλλιώς θα ήταν αυτη αδύνατη.
    Αυτο που ενδιαφέρει την συντριπτική πλειοψηφία αν όχι όλους, ειναι να εχουν την δυνατότητα να αναπαράγουν ομαλά την ζωή τους (φυσική, πνευματική κλπ) .
    Οσο έχουν την δυνατότητα να το κάνουν με τον ένα ή άλλο τρόπο, ευκολα ή δυσκολα, δεν πρόκειται να κουνηθούν ρούπι απο αυτη την πεπατημενη που τους εξασφαλίζει αυτη την αναπαραγωγή .
    Σκεφτείτε οτι το κάλεσμα για ανυπακοή και συγκρουση ειναι ουσιαστικά κάλεσμα για κατι που είναι έξω απο τα «φυσιολογικά» δεδομένα τους.
    Αν προσέξετε οι μεγαλες αλλάγές έγιναν σε περιόδους που βιαία, απότομα και δραματικά διακόπηκε ο ομαλός κύκλος αναπαραγωγής της ζωής μεγάλων μαζών.
    Ετσι εγινε δυνατον να μπουν αυτες στο επαναστατικό παιχνίδι αφου πλεον η «φυσιολογική» ζωή ειχε παει περίπατο.

    4) Παρατηρω μια απέχθεια για τους μικροαστούς που ειναι κατανοητή. Ξεχνάτε ομως αγαπητέ μου οτι αυτοι ηταν και ειναι ο κυριος αιμοδότης του αριστερίστικου και αναρχικού χώρου, στον οποιο ανηκετε.

    Υ.Γ. Το υστερογραφο για το βλαδίμηρο ειναι αλήθες αλλά ξεχάσατε να μας πείτε τι ειχε φαεί το μεσημέρι εκείνο : «αναρχικο με στιφαδο»

    Την καλησπέρα μου

    Μικροαστός

  3. Ιθάκη Says:

    «Petit Bourgeoisie στην Ελλάδα – Οι συνάνθρωποί μας που είναι αφεντικά του εαυτού τους, απασχολούν άλλους ανθρώπους στη δούλεψή τους αλλά δεν ασκούν αποφασιστικό έλεγχο στα μέσα παραγωγής, κατέχουν μικρό σχετικά κεφάλαιο, εργάζονται οι ίδιοι πλάι στους μισθωτούς τους και έχουν συμφέροντα διάφορα των μονοπωλίων. Είναι οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι μικροεπιχειρηματιές της διπλανής πόρτας, η ραχοκοκκαλιά της Ελληνικής οικονομίας σύμφωνα με τα λεγόμενα του πρωθυπουργού μας και το χαϊδεμένο παιδί (μαζί με τους αγρότες) κάθε κοινοβουλευτικού κόμματος λόγω της δύναμης ψήφου που διαθέτουν. Είναι κατά βάση και λόγω της θέσης τους στο οικονομικό σύστημα οι παραδοσιακοί φορείς της κοινωνικής συναίνεσης και οι στυλοβάτες της (χωρίς βέβαια από αυτή να εξαιρούνται και προνομιούχα κομμάτια των μισθωτών εργαζομένων)».

    Λοιπόν, αυτές οι ομάδες που περιγράφεις έχουν πάψει ν’ αποτελούν τη ραχοκοκκαλιά της ελληνικής οικονομίας από τα μέσα της δεκαετίας του ’90. Εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, the game is over από την εποχή του… street fighter.

    Οποιαδήποτε αναφορά σε «μικροαστική τάξη» είναι καθαρά νοσταλγική και περιγράφει πολύ ακριβέστερα τους νεόπτωχους παρά οτιδήποτε άλλο.

  4. inlovewithlife Says:

    @Greek Rider

    Ό,τι δεν επενδύει και στον υποκειμενικό παράγοντα, δηλαδή στους ανθρώπους, και εξηγεί την ιστορία μόνο βάσει αντικειμενικών συνθηκών λέγεται ντετερμινισμός.

    Μέχρι και στον Μαρξ υπήρχε υποκειμενικό στοιχείο. Απλώς ο άνθρωπος ήθελε να δώσει στους ανθρώπους μία ατράνταχτη θεωρία για το αναπόφευκτο του κομμουνισμού.

    Στις μέρες μας στους διάφορους πεπλανημένους (βλ. Δημοκρατική Ιντελλιγγένσια των ΗΠΑ, ντόπιοι του ΠΑΣΟΚ) ευδοκιμεί ο τεχνολογικός ντετερμινισμός. Η τεχνολογία θα μας σώσει και κάτι άλλα τέτοια γραφικά. Γενικώς ο καθένας ψάχνει τον σωτήρα του, δεδομένων των δυσχερών κοινωνικών συνθηκών για προοδευτικές αλλαγές. Ωστόσο, στο δύσκολο είναι το ζουμί. Και αν κάποιος πιστεύει στην αλλαγή συνειδήσεων, θα πρέπει να αγωνιστεί μόνο με όρους κινημάτων και όχι με όρους εξουσίας.

    @Μικροαστός

    Πόσο δίκιο έχεις για την αναπαραγωγή των συνθηκών ζωής. Αυτός είναι φυσικά ο λόγος που δυστυχώς έχουμε επαναστατικές συνθήκες όταν το κραταιό κάθε φορά σύστημα δεν μπορεί να αναπαράγει τις συνθήκες ζωής και έτσι έρχεται σε κρίση.

    Και εγώ θεωρώ ότι θα ήταν ενδιαφέρουσα μία κουβέντα ως προς το κατά πόσο υφίστανται οι κλασικές οικονομικές τάξεις μέσα στην κοινωνία και πως καθορίζονται αυτές. Φυσικά δε μπορούμε να δεχτούμε παρά ότι υφίστανται, ωστόσο αυτό που λέμε μικροαστική συνείδηση είναι αυτή τη στιγμή η συνείδηση του κόσμου της εργασίας αλλά και των κατώτερων στρωμάτων του (πχ μετανάστες). Συνείδηση της τάξης τους έχουν μόνο οι καπιταλιστές σε ευρύτερο πλαίσιο. Γενικώς για τα θέματα αυτά δεν έχω κατασταλαγμένη άποψη (πχ οι δημόσιοι υπάλληλοι λόγω μονιμότητας και σταθερών συνθηκών εργασίας δε βλέπω πως μπορούν να καταταγούν στο αρχέτυπο του εργάτη).

    Το αν κάποιος είναι «μικροαστός» αυτό είναι για μένα θέμα συνείδησης και πρακτικής (σχετ. για τον α/α χώρο).

    @Ιθάκη

    Πιστεύω ότι ακόμη και αν δεν αποτελούν τη ραχοκοκκαλιά της Ελληνικής οικονομίας, αποτελούν σαφώς μεγαλύτερο μέρος της από ό,τι σε άλλες χώρες του Δυτικού κόσμου.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: