Inglorious Basterds / Άδοξοι Μπάσταρδη

by

basterds

Πολύ καλή ταινία. Ίσως η καλύτερη του Ταραντίνο.

Από τις ταινίες που δεν θα αρέσουν στον πολύ κόσμο, γιατί δεν έχουν φτιαχτεί με το κριτήριο της μέγιστης δυνατής αναγνωσιμότητας και άρα της κενότητας νοήματος.

Για όποιον πάει σε αυτή την ταινία, για να δει απλώς μία ταινία δράσης, το αποτέλεσμα θα του φανεί παράξενο και όχι ιδιαίτερο. Συνήθως, τέτοιες ταινίες έτσι τις προσεγγίζει το 95% του κοινού. Είναι χαρακτηριστικά τα σχόλια, που συναντά κανείς στο Αθηνόραμα. Μένουμε δηλαδή στην επιφάνεια, στη διαδοχή των εικόνων και δεν αποπειρώμαστε να δούμε τι νοήματα μπορεί να κρύβουν.

Για όποιον όμως πάει και με κάποια ελάχιστη διάθεση να σκάψει και λίγο κάτω από την επιφάνεια, για να δει τι ήθελε να πει ο ποιητής, το αποτέλεσμα κρύβει εξαιρετικά νοήματα, που έχουν διαχρονική αξία αλλά ενεργούν και στο τώρα. Γιατί πολλές σκηνές της ταινίες είναι πολύ «παράξενες» για να μην κρύβουν κάτι. Τι είναι αυτό το κάτι ?

Με μία σειρά αλληγοριών ο Ταραντίνο προσπαθεί να περιγράψει το μέγεθος της βίας, για το οποίο είναι ικανή η ανθρώπινη φύση, όπως και τα αποτελέσματα που έχει το τυφλό μίσος ανάμεσα στους ανθρώπους. Η ισχυρότερη μηχανή τυφλού μίσος και καταστροφής είναι ο πόλεμος, στον οποίο ο Ταραντίνο δεν διακρίνει καλούς και κακούς αλλά τον θεωρεί συλλήβδην ανήθικο σε μία σφαγή μέχρις εσχάτων. Ως προς τα διδάγματα σχετικά με το τώρα ο παραλληλισμός με την σύγχρονη Αμερικανική αυτοκρατορία και τις πρακτικές της είναι ενοχλητικά εμφανής.

Πρόκειται για την πρώτη ταινία με Ναζί, όπου δεν παρουσιάζονται οι σύμμαχοι ως καλοί και οι ναζί ως κακοί. Για την ακρίβεια οι δύο αντίπαλες παρατάξεις μοιράζονται ακριβώς την ίδια ηθική, με τους συμμάχους σε πολλαπλές περιπτώσεις να ξεπερνούν τους ναζί σε σκληρότητα και βαναυσότητα. Βασικά μπροστά στα μάτια του θεατή εξελίσσεται μία αναμέτρηση της Γερμανίας του 3ου Ράιχ με την Αμερικανική αυτοκρατορία του σήμερα, μία αναμέτρηση τοποθετημένη στα 1940 κάτι.

Χωρίς η ταινία να έχει κάτι το πραγματικά εξαιρετικό, είναι τόσο εικονοκλαστική, ώστε πραγματικά απορώ πως οι mainstream μηχανισμοί του Χόλυγουντ της δίνουν τέτοια αβάντα. Καλά λοιπόν μας τα λένε οι αγαπητοί της Σχολής της Φρανκφούρτης για την καπιταλιστική βιομηχανία της κουλτούρας και την εργαλειοποίησή της από το κεφάλαιο, που διάβαζα τις προάλλες, αλλά η πραγματικότητα είναι ότι η βιομηχανία αυτή είναι αρκετά πιο ευέλικτη από το αρχέτυπο ενός απλού εξουσιαστικού εργαλείου και ικανή συχνά να παράγει υψηλή τέχνη.

Η ταινία του Κουέντιν με έβαλε και σε έναν άλλο προβληματισμό σχετικά με τις ιδεολογίες μίσους. Η αναρχική ιδεολογία, που αναμφισβήτητα αποδέχεται την πάλη των τάξεων, είναι ιδεολογία που μπορεί δυνητικά να εγκυμονεί τυφλό μίσος (μολονότι σε λιγότερο βαθμό από τη λογική «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα» του ολοκληρωτικού μαρξισμού). Και στη δική μου περίπτωση το μίσος αυτό έχει υπόσταση. Δεδομένου ότι δε μπορώ να ζήσω μέσα στον καπιταλισμό, αποδεχόμενος τις αξίες και τον τρόπο ζωής του, τα μισώ και τα δύο βαθύτατα για τα δεινά που προκαλούν. Ωστόσο, το όποιο μίσος τρέφουμε για το σύστημα στηρίζεται στις ιδέες του ανθρωπισμού, στις οποίες πιστεύουμε. Η μετατροπή του αναρχισμού σε ιδεολογία τυφλού μίσους και δογματισμού μπορεί να προδίδει αυτές τις ιδέες και να οδηγεί στον ολοκληρωτισμό. Μπορεί. Μπορεί όμως και όχι, αν συνεχίζουμε να παραμένουμε άνθρωποι και να μαχόμαστε για ελευθερία και κοινωνική δικαιοσύνη. Μάλλον το δεύτερο συμβαίνει στην ιστορία των μαζικών κοινωνικών κινημάτων, που εμπνεύστηκαν από τις αναρχικές αξίες, γι’ αυτό και αυτά ποδοπατήθηκαν εύκολα από τις δυνάμεις είτε του συστήματος είτε από τους κομμουνιστές.

ΥΓ. Ποιος φωστήρας μπορεί να μετέφρασε το Inglorious Basterds ως Άδοξοι Μπάσταρδη?

Advertisements

13 Σχόλια to “Inglorious Basterds / Άδοξοι Μπάσταρδη”

  1. xamogelo Says:

    βασικά για το τελευταίο προβληματίζομαι και εγώ… γιατί σε κρίσημες καταστάσεις το κλίμα θα είναι τόσο τεταμένο που θα είναι πολύ εύκολο να ξεφύγεις από τον στόχο σου. Να κάνεις υποχωρήσεις και τελικά να καταλήξεις αλλού. Και να πω την αλήθεια είναι ένας υπαρκτός κίνδυνος ανεξάρτητα από που ανήκει κάποιος.

  2. inlovewithlife Says:

    Ωστόσο και στο όνομα του ανθρωπισμού δε μπορούμε να γυρνάμε και το άλλο μάγουλο σε αυτούς που προβαίνουν σε πράξεις κατά του ανθρώπου και της φύσης. Αυτό θα ήταν αντίθετο με τον ίδιο τον ανθρωπισμό.

    Έτσι, βία στη βία της εξουσίας, αλλά βία αξιοπρεπούς αντίστασης και δημιουργίας, που σκοπό έχει την απονομιμοποίηση της δεύτερης βίας στα μάτια των ανθρώπων και την αλλαγή συνειδήσεων. Μία τέτοια αξιοπρεπής βία είναι αυτή που εκφράζει σε συγκεκριμένες χρονικές στιγμές μεγάλα κοινωνικά κομμάτια και κάνει ορατές στη γλώσσα της εξουσίας τις διεκδικήσεις τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο τρόπος που οι Ζαπατίστας μεταχειρίζονται τη βία – ως τελευταίο καταφύγιο και ενδεδυμένη με τον ωραιότερο λόγο να τη νομιμοποιεί.

    Άρα, ούτε φιλειρηνισμός (όχι γιατί δε συμφωνούμε με την ειρήνη αλλά γιατί δεν οδηγεί πουθενά). Ούτε βία για τη βία.

    Εκεί βέβαια που ισχύουν άλλες κλίμακες είναι όταν η αντιβία γίνεται γενικευμένο κοινωνικό φαινόμενο όπως στον Δεκέμβρη.

  3. xamogelo Says:

    δεν διαφωνώ κάπου

  4. mauroprovato Says:

    Επειδη και στα αγγλικα ειναι εσκεμμενα λαθος γραμμενο-κανονικα ειναι bastards-γι’ αυτο το μετέφρασαν έτσι.

  5. inlovewithlife Says:

    Ε ναι, τότε θα έπρεπε να είναι μπάστερδοι. Τεσπα. Μικρό το κακό.

  6. mauroprovato Says:

    Και ‘γω το σκεφτηκα.XD Αλλα οπως ειπες, μικρο το κακο…

  7. Alex Says:

    Το σενάριο έχει άποψη και το μαύρο χιούμορ του Tarantino βοηθάει την πλοκή αλλά τα στερεότυπα του Hollywood (πάλι οι Εβραίοι μας έσωσαν!!!) καλά κρατούν και αποτελούν το εισιτήριο για την σωστή διανομή και επιτυχία της ταινίας.

  8. maria Says:

    MIA APO TIS KALYTERES TAINIES POU EW DEI….EVER

  9. Y Says:

    να ρωτήσω κάτι (αν και είμαι κουρασμένος και μπορεί να πω μαλακία)?

    Αν τα αναρχικά κινήματα ποδοπατήθηκαν εύκολα από τις δυνάμεις του συστήματος κ τους κομμουνιστές επειδή ήσασταν άνθρωποι και μαχόσασταν για ελευθερία και κοινωνική δικαιοσύνη, τότε τι από τα δύο πρέπει να γίνει:
    1) να σταματήσετε να είστε άνθρωποι?
    ή 2) να συνεχίσετε να ποδοπατήστε αλλά με αξιοπρέπεια?

  10. dpdt1 Says:

    πολυ υπνος η ταινία.. σιγουρα η χειρότερη του (ταρα)ντίνου.. 2μιση ώρες για 20λεπτά υπόθεση.. και απαγορευμενη κτλ, στη κινα (λες και επιτρέπουν καμια ταινια εκεί…) για να προωθήσουμε το «εναλλακτικο» -στο μυαλο μας μονο- σινεμά που και καλα δεν είναι χολυγουντ, αλλα μεγάλη πατάτα..
    το άλλο με τους τσοπεραδες (?) που δε θυμάμαι, ήταν καλύτερο.

  11. Rodolfos Elafakis Says:

    Η μεγαλύτερη παπαριά ever!! Πίσω από την ωμή βία κρύβονται ΌΝΤΩς παναθρώπινα μηνύματα, όπως η έννοια της ΑΡΠΑΧΤΗΣ, χρησιμοποιώντας το όνομα του σκηνοθέτη και πρωταγωνιστή.
    Μια ταινία σφαγείο, που δεν έχει κανένα βαθύτερο νόημα πέρα από το να μας υπενθυμίσει πόσο γελιοι είναι όσοι εκθειάζουν τη βία στο όνομα οποιασδήποτε (δήθεν) ανατροπής.
    Τώρα αν αυτό το θεωρείται ουμανιστικό, αυτό χρήζει ψυχιατρικής βοήθειας.
    ταινία που δεν είναι ούτε να τη νοικιάσεις. ΑΝ θέλετε, πετάξτε τα λεφτά σας από το παράθυρο. Πιο πολύ θα διασκεδάσετε. Αφήστε που μια και μιλάμε για ανθρωπισμο, μπορεί να τα βρει και κανένας που τα έχει ανάγκη.
    Αν με τέτοιες ταινίες , κάποιοι ονειρεύονται να αλλάξουν τον κόσμο τότε
    παιδιά πάρτε άδεια και βουρ για διακοπές. Δοκιμάστε και ενα Παλεβοτανιλ των 500 κάθε 8 ώρες και πιστεύω θα σας περάσει

  12. inlovewithlife Says:

    Ροδόλφε,

    δε διαφωνεί κανένας για τη βία. Η ταινία είναι πράγματι ένα όργιο βίας, που εξομειώνει σε επίπεδο θεάματος την ανθρώπινη ύπαρξη με τα κρέατα που κρέμονται στα κρεοπωλεία. Γι’ αυτό προσωπικά με απωθεί.

    Τώρα, αν κατάλαβες ότι κάποιος που θέλει να αλλάξει τον κόσμο ονειρεύεται τη βία, τότε απλώς αναπαράγεις εδώ τις προκαταλήψεις σου. Η βία είναι δυστυχώς αναπόσπαστο συστατικό της καθημερινής μας ζωής και (καλώς) θα αυξάνεται όσο θα διευρύνονται οι ανισότητες. Στην δουλειά μου τον τελευταίο ενάμισυ μήνα απέλυσαν 120 άτομα. Σου λέει κάτι αυτό για την έννοια της βίας?

    Δοκίμασε εσύ όποιο φάρμακο θες, για να ανταπεξέλθεις στους σύγχρονους ρυθμούς ζωής, εμείς ούτε ασπιρίνη δεν παίρνουμε, δε μας χρειάζεται.

  13. Greek Rider Says:

    Πάντως η σκηνή (το είδα προχτές) μέσα στο σινεμά που έχει μαζευτεί όλη η ελίτ και ηγεσία των ναζί και τους εκτελούν με τα πολυβόλα από το θεωρείο+την φωτιά+την βόμβα, είναι λυτρωτική γιατί επειδή πέθαναν αυτοί οι τρελοί γλίτωσαν χιλιάδες άλλοι και έτσι δεν χρειάστηκε φαντάζομαι να κάνουν απόβαση οι σύμμαχοι ή τέλος πάντων τελείωσε εκεί ο πόλεμος….

    Νομίζω ότι όλο το έργο ήταν αυτή η κορυφαία σκηνή στο σινεμά.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: