Αρπάζοντας τη Γη : Μορφές Αποικιοκρατίας Στην Εποχή μας

by

land grab

Οι δύο μεγάλες διεθνείς κρίσεις της καπιταλιστικής παραγωγικής διαδικασίας, που έχουν ξεσπάσει τους τελευταίους 20 μήνες – η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση και η διεθνής διατροφική κρίση, που αποτελεί μέρος της πρώτης, – έχουν δημιουργήσει ένα πρωτοφανές φαινόμενο αρπαγής γης αδύναμων πολιτικά και οικονομικά χωρών από το διεθνές κεφάλαιο. Συνολικά 15 – 20 εκατομμύρια εκτάρια γης, κυρίως σε Ασία και Αφρική, έχουν είτε πωληθεί είτε μισθωθεί σε μακρά διάρκεια είτε βρίσκονται σε φάση διαπραγμάτευσης για το ξεπούλημά τους σε πολυεθνικές εταιρείες. Δεκάδες δις διεθνούς κεφαλαίου έχουν κινητοποιηθεί για μία από τις σημαντικότερες επιχειρήσεις ιδιωτικοποίησης γης στην ιστορία της ανθρωπότητας. Οι περιπτώσεις αρπαγής τεράστιων εκτάσεων γης ξεπερνούν τις 100 σε όλο τον πλανήτη με τις δυναμικές αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών να οδηγούν αρκετές από αυτές σε ναυάγιο.

Στην διεθνή αυτή επιχείρηση εμπλέκονται εμπορικοί κολοσσοί της διατροφικής βιομηχανίας (πχ. Monsanto, Dole) με πιστώσεις από τεράστια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και hedge funds (πχ. Morgan Stanley, Barclays), με συμβουλευτική βοήθεια από δεκάδες επιστημονικά ινστιτούτα (πχ. IFPRI, IRRI) και με την πολιτική κάλυψη διεθνών οργανισμών, όπως τα Ηνωμένα Έθνη, οι G8, η Αφρικανική Ένωση και η Παγκόσμια Τράπεζα. Οι αρπαγές γης χωρίζονται σε δύο είδη. Αυτές που διεξάγονται από κρατικά ελεγχόμενες εταιρείες για την offshore παραγωγή αγροτικών προϊόντων και την ικανοποίηση διατροφικών αναγκών πίσω στις χώρες αυτές (πχ. Σαουδική Αραβία, Ιαπωνία, Κίνα) και αυτές που διεξάγονται καθαρά για το κέρδος καταμεσίς της ισοπέδωσης των χρηματιστηριακών αγορών. Επιλέγονται δε οι πιο εύφορες και πλούσιες σε νερό εκτάσεις από κάθε χώρα – στόχο και επιδιώκεται η μεγαλύτερη δυνατή άντληση κέρδους στο μικρότερο δυνατό χρόνο με απολύτως καταστροφικά αποτελέσματα για τη φύση και τις τοπικές κοινωνίες.

Η δικαιολόγηση για αυτή την εγκαθίδρυση σύγχρονων μορφών αποκιοκρατίας μέσω της δικτατορίας της αγοράς είναι απλή, «ορθολογική» και κρυστάλλινη, αποτέλεσμα της καθολικής κυριαρχίας των αξιών του καπιταλισμού, δηλαδή της εξύψωσης της οικονομίας πάνω από τον άνθρωπο, τις ανάγκες και τις επιθυμίες του. Εκτάσεις γης που μέχρι τώρα καλλιεργούνταν κατά μέρος από τις τοπικές κοινωνίες με σχετικά μικρή αγροτική παραγωγή, παραδίνονται σε εξορθολογισμένη εκμετάλλευση από τη διατροφική βιομηχανία, ανεβάζουν εκρηκτικά την ποσότητα της παραγωγής και ανταποκρίνονται στις αυξημένες παγκόσμιες πληθυσμιακές ανάγκες εν μέσω διατροφικής κρίσης. Επιπροσθέτως, δημιουργούνται νέες θέσεις εργασίας για την καλλιέργεια τέτοιων γιγάντιων φέουδων. Έτσι, το επιθυμητό οικονομικό αποτέλεσμα της καπιταλιστικής μηχανής επιτυγχάνεται. Εξορθολογισμός της διαδικασίας, αύξηση της παραγωγής, πτώση των τιμών των διατροφικών προϊόντων στην παγκόσμια αγορά, ωφέλεια τελικά αυτών που τις έχουν περισσότερη ανάγκη και ένταξη στην αγορά εργασίας των εξαθλιωμένων αγροτών του Νότου.

Φυσικά, τα πράγματα δεν είναι καθόλου έτσι. Ως αναρχικοί, σε αντίθεση με τους μαρξιστές, ουδέποτε είχαμε δογματικά τοποθετήσει την οικονομία στο κέντρο του κόσμου, για να πέφτουμε στη λούμπα της υλικής ανάπτυξης σε βάρος κάθε άλλης ανθρώπινης ανάγκης και επιθυμίας. Έτσι και εδώ η ανάδειξη των μορφών συντριπτικής εξουσίας πάνω στις κοινωνίες, που αναδεικνύονται από την εφαρμογή αποικιοκρατικού τύπου ιδιωτικής ιδιοκτησίας σε τεράστιες εκτάσεις γης, αποτελεί το κατεξοχήν πεδίο προνομιακής μας σκέψης. Ας φέρουμε όμως ένα υπαρκτό παράδειγμα του πως λειτουργεί μία τυπική αρπαγή γης από αυτές που συμβαίνουν διαρκώς τελευταία. Τέλη του 2008 η Daewoo υπό την κάλυψη της Ν. Κορέας προχώρησε σε συμφωνία με την κυβέρνηση της Μαδαγασκάρης για την μίσθωση επί 99 έτη 1.3 εκατομμυρίων εκταρίων γης, σχεδόν της μισής καλλιεργήσιμης έκτασης της χώρας, στην οποία συμπεριλαμβάνονταν προστατευόμενες περιοχές και άγρια φύση εξαιρετικής βιοποικιλότητας. Το αντίτιμο για την μίσθωση θα ήταν μηδενικό, καθώς το αντάλλαγμα συνίστατο στη δημιουργία θέσεων εργασίας. Με αυτή τη σύμβαση η Ν. Κορέα ευελπιστούσε στην κάλυψη των εσωτερικών διατροφικών της αναγκών. Ωστόσο, στις αρχές του 2009 ο λαός εξεγέρθηκε ενάντια στη δρομολογούμενη αρπαγή και τελικώς ανέτρεψε τη συμφωνία.

Η αποικιοκρατία των προηγούμενων αιώνων, όπως και η σκλαβιά, υποτίθεται ότι ξεπεράστηκαν στις σύγχρονες «φιλελεύθερες δημοκρατίες». Οι θιασώτες όμως της δικτατορίας της αγοράς δε μπορούν να εξηγήσουν πως συμβιβάζεται το σύγχρονο φαινόμενο της αρπαγής τεράστιων εκτάσεων γης με την ελευθερία και την κοινωνική δικαιοσύνη, όπως και το πώς εναρμονίζεται με τη δημοκρατία, δηλαδή τον κοινωνικό έλεγχο κάθε πτυχής της συλλογικής ζωής. Οι αρπαγές γης των τελευταίων μηνών αποτελούν τυπικό παράδειγμα ίδρυσης φέουδων εντός του σύγχρονου οικονομικού συστήματος με την αναίρεση κάθε ελευθερίας των τοπικών κοινωνιών, με την δημιουργία σύγχρονων ακτημόνων και την καταστροφή της φύσης και των φυσικών πόρων αυτών των περιοχών. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη λοιπόν απόδειξη ότι η ιδιωτική ιδιοκτησία ως απόλυτο ατομικό δικαίωμα, η οποία αποτελεί και το θεμέλιο του καπιταλισμού, είναι ασύμβατη με την ελευθερία και την κοινωνική δικαιοσύνη, ενώ διαμορφώνει ευρείς τόπους κοινωνικής δραστηριότητας εκτός του κοινωνικού ελέγχου. Η πολιτική αμφισβήτηση τέτοιων μεταλλάξεων του καπιταλιστικού οικονομικού συστήματος θα πρέπει συνεπώς να φτάνει μέχρι την καρδιά του προβλήματος, την συλλήβδην απόρριψη του θεσμού της ιδιοκτησίας ως ανελεύθερου και αντιδημοκρατικού και ως φορέα φαινομένων ισχυρότατης εξουσίας μέσα στο κοινωνικό σώμα, η οποία πρέπει κάθε φορά να αντιπαλεύεται και να αντικαθίσταται από τον δημοκρατικό, μη – κρατικό κοινωνικό έλεγχο.

Περισσότερα :
http://farmlandgrab.org/
http://www.zmag.org/zspace/commentaries/2836

Advertisements

3 Σχόλια to “Αρπάζοντας τη Γη : Μορφές Αποικιοκρατίας Στην Εποχή μας”

  1. Ελλάδα 2010 | Year of the Dragon Says:

    […] ρυθμούς, της γης οι κολασμένοι, αποστερημένοι από τη γη τους, ή διωγμένοι από τους “ευγενείς αγώνες για τη […]

  2. N.K Says:

    Χαίρετε. Θα ήθελα να σας ρωτήσω κάποια πράγματα σχετικά με το άρθρο σας, μιας και το θεωρώ εξαιρετικά ενδιαφέρον. Είναι αναδημοσίευση από κάποια άλλη πηγή; – ρωτώ, γιατί κάνω μια σχετική έρευνα πάνω στο θέμα αυτό και θα μου ήταν πολύ χρήσιμη η άμεση απάντησή σας. Με εκτίμηση, Κ.Ν.

  3. inlovewithlife Says:

    Καλημέρα, το άρθρο αυτό είναι αναδημοσίευση άρθρου του Αντώνης Μπρούμα από την αντιεξουσιαστική εφημερίδα Βαβυλωνία http://www.politeianet.gr/magazines/babulonia-teuchos-59-oktobrios-2009-31923

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: