Κρίση = Πειθάρχηση στο Διεθνές Κεφάλαιο

by

Από τον Κέυνς – Η οικονομική κρίση του 1933 ήταν η σημειακή αφορμή για την έναρξη μίας μακράς περιόδου, όπου ο καπιταλισμός στον δυτικό κόσμο πήρε μία «προνοιακή» μορφή, απαραίτητη για την σταθεροποίηση του πολιτικο – οικονομικού συστήματος εξουσίας στις τότε ταραγμένες εποχές. Οι αιτίες όμως για αυτή τη μεταστροφή δεν βρίσκονταν έτσι απλά στις αντικειμενικές συνθήκες ζωής των προλετάριων, στις οποίες είχαν οδηγήσει δεκαετίες ανεξέλεγκτης καπιταλιστικής αγοράς. Οι αιτίες πρέπει να αναζητηθούν στη ίδια τη βούληση και την διαρκή δράση των ανθρώπων, δηλαδή στα μαζικά κοινωνικά κινήματα, εργατικά και χειραφετητικά, που μετέθεταν τον πήχυ του κοινωνικού – ταξικού πολέμου όλο και πιο ψηλά. Αυτοί οι αγώνες οδήγησαν την εξουσία να δεχτεί ως σανίδα σωτηρίας τις απόψεις του Άγγλου οικονομολόγου J. M. Keynes και να προχωρήσει στην οργάνωση του διεθνούς οικονομικού συστήματος (Bretton Woods) με έμφαση στις εθνικές οικονομίες, τον κρατικό παρεμβατισμό και την επιβολή κανόνων στο διεθνές κεφάλαιο. Το σύστημα εξουσίας απορρόφησε τους κραδασμούς και σώθηκε. Ο καπιταλισμός έγινε «προνοιακός» και πολλαπλασιάστηκε.

Στον Hayek και στον Φρίντμαν – Από τις αρχές του ’70, με αφετηρία τις ΗΠΑ, εισήχθη στην κεντρική πολιτική των κρατών το νεοφιλελεύθερο δόγμα. Βασικές του παραδοχές ήταν αφενός η αποδόμηση των διεθνών κανόνων ελέγχου του κεφαλαίου, η συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους και, συνολικά, η πλήρης υπαγωγή της πολιτικής σφαίρας στην οικονομική. Το νεοφιλελεύθερο δόγμα επικράτησε σταδιακά παντού, πάλι όχι για το λόγο ότι κάποιες αντικειμενικές συνθήκες κατέστησαν κάτι τέτοιο αναπόφευκτο αλλά επειδή τα μαζικά κοινωνικά κινήματα, κυρίως το εργατικό, μπήκαν σε φάση σοβαρής ύφεσης και επέτρεψαν την ανεξέλεγκτη διεθνοποίηση και ισχυροποίηση του κεφαλαίου δίχως την υπαγωγή του στον έλεγχο της κοινωνίας. Και αυτό συνέβη γιατί οι αξίες της ατομικής υλικής συσσώρευσης και της συλλογικής οικονομικής μεγέθυνσης επικράτησαν σε βάρος των αξιών της κοινωνικής αλληλεγγύης, της πολιτικής συμμετοχής και σε βάρος της βούλησης για την αλλαγή του κόσμου. Ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός παγκοσμιοποιήθηκε και γενικεύτηκε.

Πειθάρχηση – Η ολοκλήρωση της διεθνοποίησης του κεφαλαίου και η πλήρης αποδόμηση των πρότερων διεθνών κανόνων ελέγχου έδωσαν τη δυνατότητα στις αγορές να τιμωρούν την κοινωνική ανυπακοή. Περαιτέρω, δημιουργήθηκαν και οι θεσμοί (διεθνή χρηματιστήρια, οίκοι αξιολόγησης, γενικώς διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα) και οι μηχανισμοί (πχ. ΠΟΕ, ΕΕ, ΝΑΤΟ) για την πειθάρχηση των κοινωνιών. Τέτοιοι θεσμοί οδήγησαν σε έναν ανταγωνισμό ως προς το ποιες χώρες προσφέρουν το πιο ελκυστικό περιβάλλον για τα αφεντικά και τις πιο εξαθλιωμένες συνθήκες για τις κοινωνίες. Έτσι σήμερα, τυχόν υιοθέτηση «προνοιακών» πολιτικών σε μία χώρα (πχ. εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα, παροχές, φορολόγηση, περιορισμοί στην κερδοσκοπική ασυδοσία) εύκολα απαντάται με μεταφορά κεφαλαίων σε πιο εξαθλιωμένες χώρες και με λεηλασίες του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος στον κοινωνικό της πλούτο και έτσι φυσιολογικά καταστέλλεται. Αντιστοίχως, πολιτικές δυνάμεις με παρέμβαση στους χώρους εργασίας, που επένδυαν μέχρι τώρα στα οικονομικά αιτήματα των εργαζομένων για την αναπαραγωγή ενός γραφειοκρατικού συνδικαλισμού, χρεοκοπούν κάτω από τη λογική της συνδιαχείρισης.

Κρίση – Έτσι κάπως φτάνουμε στο σήμερα. Η σύγχρονη κρίση του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος είναι δομική και χτυπά την καρδιά του, τον χρηματοπιστωτικό τομέα. Τα νεοφιλελεύθερα ιδεολογήματα περί αποτελεσματικότητας της καπιταλιστικής αγοράς και οι ρητορικές τους περί ανθρώπινης προόδου μέσα στη δικτατορία του κεφαλαίου αναιρούνται στην πράξη. Ωστόσο, η δομική αυτή κρίση δεν εξελίσσεται, όπως επιθυμούσαν οι «αριστεροί» συνδιαχειριστές του συστήματος παλιάς και νέας κοπής. Ο άκρατος νεοφιλελευθερισμός αντικαθίσταται από έναν ιδιότυπο πραγματιστικό νεοφιλελευθερισμό, που ελάχιστες διαφορές έχει στην πράξη. Οι αντικειμενικές συνθήκες υπάρχουν αλλά το σύστημα δεν αλλάζει ούτε ρούπι. Κάτι λείπει στη συνταγή.

Ρήξη και Ανατροπή – «Το κίνημα είναι τα πάντα, ο τελικός σκοπός δεν είναι τίποτα». Δεν το είχε πει κάποιος αναρχικός αλλά ο πατριάρχης της σοσιαλδημοκρατίας Edward Bernstein. Η οικονομική κρίση δημιουργεί αντικειμενικές συνθήκες για τη γέννηση κοινωνικών αγώνών. Η πραγμάτωσή τους όμως στην πράξη και η κοινωνική αλλαγή μπορεί μόνο να είναι το αποτέλεσμα της βούλησης των ανθρώπων σε μία τέτοια κατεύθυνση. Η πραγματική κρίση για το σύστημα θα συμβεί, όταν θα υπάρξει σε ευρεία κλίμακα κρίση των καπιταλιστικών αξιών μέσα στις κοινωνίες, αντικατάστασή τους από άλλες και βούληση των ανθρώπων για αλλαγή. Το όχημα για τη ρήξη και την ανατροπή με το υπάρχον και στον 21ο αιώνα, όπως και στον 19ο και στον 20ο, θα είναι και πάλι τα κοινωνικά κινήματα, που θα αρνούνται να πειθαρχήσουν στο καθεστώς και θα θεσμίζουν εκ νέου τις κοινωνίες σύμφωνα με τις ανάγκες και τις επιθυμίες τους.

Advertisements

17 Σχόλια to “Κρίση = Πειθάρχηση στο Διεθνές Κεφάλαιο”

  1. Greek Rider Says:

    Ορισμένοι βολεμένοι στην Ελλάδα από σοσιαλιστές είχαν γίνει σούπερ καπιταλιστές γιατί είχαν βρει το μήνα που θρέφει τους έντεκα. Και έτσι νόμιζαν ότι ο καπιταλισμός είναι η μαγική ουτοπία της ψεύτικης ευημερίας τους (άσχετα που βασιζόταν). Ακόμη και αυτή όμως τώρα καταρρέει μπροστά στα μάτια τους και από αυτή την έννοια η κρίση θα έχει ως αποτέλεσμα την συνειδητοποίηση ότι στο καπιταλισμό δεν υπάρχει τίποτε το ελκυστικό. Η ευημερία που βίωναν τόσα χρόνια ήταν με δανεικά, είτε δικά τους είτε του κράτους. Στο εξωτερικό τα ίδια και χειρότερα….

    Σήμερα έμαθα ότι πολλοί Αλβανοί αρχίζουν και γίνονται ρατσιστές επειδή έρχονται οι Αφγανοί και τους παίρνουν τις δουλειές αφού ζητάνε μεροκάματα 30% πιο κάτω από τα δικά τους!!!

  2. Y Says:

    «Το κίνημα είναι τα πάντα, ο τελικός σκοπός δεν είναι τίποτα» είχε όντως πει Bernstein, αλλά το ότι ένας αναρχικός του 2010 μπορεί να γουστάρει ένα τέτοιο σύνθημα μου φαίνεται περισσότερο σα μία απόδειξη του μικροαστικού χαρακτήρα της αναρχικής ιδεολογίας.

    Γιατί ο Bernstein εννοούσε ότι όλη η ουσία είναι στο τι μπορεί να αποσπάσει η εργατική τάξη μέσα στο καπιταλιστικό σύστημα κάι ότι στο τέλος τέλος αν θα το ανατρέψει αυτό και με τι θα το αντικαταστήσει αυτό είναι αδιάφορο. Στις σκέψεις του αυτές παρέμεινε συνεπής και συνέβαλε στην ίδρυση αυτού που σήμερα γνωρίζουμε ως σοσιαλδημοκρατία.

    Στην πραγματικότητα, ένα κίνημα που δεν έχει τελικό σκοπό και μάλιστα που δεν έχει για τελικό του σκοπό την κομμουνιστική – αναρχική κοινωνία είναι αυτό που είναι τίποτα σήμερα. Αν όλα τα κινήματα δε καταλήξουν σε ένα συνειδητό κίνημα με αυτό το σκοπό τότε δε πάμε πουθενά.

  3. inlovewithlife Says:

    @Gr
    Αυτοί που τότε πίστευαν στον καπιταλισμό, επειδή ήταν από πάνω, και τώρα εκεί θα πιστεύουν, γιατί η κρίση δεν τους αγγίζει. Το θέμα είναι οι από κάτω που τότε πίστευαν και τώρα κλονίζονται να αποφασίσουν να αλλάξουν ρότα.


    «Το κίνημα είναι τα πάντα. Ο τελικός σκοπός θα βρεθεί από το ίδιο το κίνημα», αυτή είναι μία παραλλαγή ενός αναρχικού του 2010. Επειδή τσιτάραμε Μπέρνστάιν, δε σημαίνει ότι ασπαστήκαμε και τις ιδέες του. Με ένα τέτοιο μέτρο αυτοί που τσιτάρουν μανιωδώς τους κλασικούς του Μαρξισμού είναι οι καλύτεροι μαρξιστές.

  4. Y Says:

    Ένα κίνημα που δε ξέρει τι θέλει δεν έχει προοπτική. Είναι καταδικασμένο σε απλή εκτόνωση και επιστροφή στα ίδια.

    Στόχος μας είναι η αταξική κοινωνία. Μπορούμε να αφήσουμε ανοιχτό για το κίνημα να αποφασίσει το πώς. Αλλά και αυτό κάνοντας επεξεργασίες και αξιοποιώντας παλιές εμπειρείες. Όσο πιο συλλογικά μπορεί να τα κάνει όλα αυτά ένα κίνημα τόσο το καλύτερο.

    Η λογική όμως του κινήματος για το κίνημα είναι αδιέξοδη.

  5. inlovewithlife Says:

    Η λογική της πρωτοπορίας, που ξέρει από τα πριν τα πάντα και το κίνημα οφείλει να την ακολουθήσει, αποδείχθηκε καταστροφική. Οδηγεί άλλωστε με μαθηματική ακρίβεια στην απόσυρση των μαζών από το προσκήνιο και στην ευδοκίμηση της γραφειοκρατίας.

    Στόχος μας είναι η αναρχία και ο κομμουνισμός αλλά οφείλουμε να παραδεχθούμε ότι δεν ξέρουμε πως να φτάσουμε μέχρι εκεί και ότι μαθαίνουμε διαβαίνοντας. Αυτό δε σημαίνει πως δεν έχουμε επιμέρους στόχους αλλά πως αυτοί θα πρέπει να προκύπτουν από την πράξη μέσα από την κοινωνία.

    Η λογική του κινήματος για το κίνημα δεν είναι αδιέξοδη, είναι αυτοσκοπός. Είναι το όχημα για την «αριστερά» του 21ου αιώνα. Είναι η μόνη υπαρκτή (όπως λέμε υπαρκτός σοσιαλισμός) συνταγή για την κοινωνική απελευθέρωση και για την μετά καπιταλιστική κοινωνία.

  6. Y Says:

    Πρωτοπορείες υπάρχουν σε όλους τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας και ο λόγος είναι ότι τα υλικά μεσα και οι δυνατότητες μόρφωσης, ενημέρωσης, σφαρικής γνώσης της πραγματικότητας κλπ. δεν είναι αρμονικά κατανεμημένα. Περίεργες εξισώσεις ανάμεσα σε όλους αυτούς τους παράγοντες καθορίζουν τη θέση των ατόμων, των ομάδων και των τάξεων μέσα στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Το τι είναι πρωτοπορεία και τι όχι δεν είναι κάτι που απφασίζεται διοικητικά, αλλά κάτι που η ιστορία δείχνει κάθε φορά.

    Η ύπαρξη πρωτοπορειών είναι νομοτελειακή και ανήκεις και εσύ ο ίδιος σε αυτές.

    Όπως έλεγε η Ρόζα Λούξεμπουργκ όμως οι πρωτοπορίες πρέπει να τρέφονται από τη βάση για παραμένουν τέτοιες και σε πολλές στιγμές η δράση της βάσης ή της μεγάλης μάζας τις ξεπερνά και τους δείχνει το δρόμο. Η σχέση βάσης και πρωτοπορείας πρέπει να είναι αμφίδρομη, μια διαλεκτική ενότητα. Η πρωτοπορεία μπορεί σε διάφορες στιγμές να πάρει μαθήματα από τη βάση και οφείλει να την ξέρει ώστε να μπορεί να την εκφράζει. Δε μπορεί όμως παρά να είναι μόνιμο μέλημα της πρωτοπορείας το κατά πόσο θα σπρωχτεί μπροστά η βάση για να κατακτήσει τον καλύτερο εαυτό της.

    Οι επαναστάτες δε μπορούν να παραδίδονται σε κάθε έμπνευση των μαζών (πχ. ξενοφοβικές εργατικές διαδηλώσεις στην Αγγλία πριν κανά χρόνο) και κυρίως πρέπει συστηματικά να παρεμβαίνουν για την αποτροπή της αποκτήνωσης τους και πνευματικής υποδούλωσης τους από την εκμεταλλεύτρια ταξη. Αυτό προϋποθέτει από μέρους των επαναστατών προσπάθειες να καθοδηγηθούν οι μάζες. Αυτό καθόλου δε σημαίνει να υπακούν τυφλά τους αρχηγούς τους και όσα άλλα αρνητικά προσάπτονται σε αυτή τη λέξη.

    ‘Στόχος μας είναι η αναρχία και ο κομμουνισμός αλλά οφείλουμε να παραδεχθούμε ότι δεν ξέρουμε πως να φτάσουμε μέχρι εκεί και ότι μαθαίνουμε διαβαίνοντας.’ – Σίγουρα πρέπει να τα παραδεχτούμε όλα αυτά. Από την άλλη όμως δε μπορούμε να παριστάνουμε ότι τίποτα δε ξέρουμε και τίποτα δεν είδαμε. Αυτό είναι άρνηση της ιστορικής εμπειρείας, των κοινωνικών επιστημών και απερίσκεπτη σπατάλη του αίματος των ταξικών αγώνων που έχει για αιώνες ποτίσει τη γη.

    Οι πρωτοπορίες, οι πιο ενημερώμενοι μέσα σε μια τάξη ή ένα κίνημα όσοι έχουν επεξεργασίες πρέπει να τις μεταλαμπαδεύουν στους υπόλοιπους για να ανενεβαίνει το γενικό επίπεδο. Όχι ως δόγματα αλλά ως εργαλεία σκέψης.

    Θα συμφωνήσω λοιπόν ότι
    ‘Η λογική της πρωτοπορίας, ΠΟΥ ΞΕΡΕΙ ΑΠΟ ΤΑ ΠΡΙΝ ΤΑ ΠΑΝΤΑ και το κίνημα οφείλει να την ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΕΙ, αποδείχθηκε καταστροφική.’

    αλλά καθόλου ότι η έννοια της πρωτοπορείας γενικά ήταν λάθος και πρέπει συλλήβδην να καταδικαστεί η ύπαρξη πρωτοπορείας.

    Η επαναστατική πρωτοπορεία της εποχής μας συνεχίζει να είναι η πολιτικά και συνδικαλιστικά οργανωμένη εργατική τάξη στους πιο νευραλγικούς τομείς της παραγωγής.

  7. Y Says:

    Το ‘κίνημα για το κίνημα’ είναι κάτι σαν ‘τη τέχνη για την τέχνη’ δηλαδή ένα άνευρο παραπέτασμα, δημιούργημα της εκμεταλεύτριας τάξης για να θολώσει τα νερά.

  8. inlovewithlife Says:

    Η πρωτοπορία είναι πολιτική παραδοχή και μία τέτοια παραδοχή έχει συνέπειες στη δράση. Το ότι εγώ με τους συντρόφους μου και ευρύτερα το α/α κίνημα είναι δραστήριο στους κοινωνικούς αγώνες δεν μας κάνει πρωτοπορία αλλά εικόνα από το μέλλον (έτσι θα έπρεπε τουλάχιστον). Αν δεχθούμε τους εαυτούς μας ως πρωτοπορία, τότε θα πρέπει να δεχθούμε και ένα νοητικό χάσμα μεταξύ ημών και του «απλού» κόσμου και κατά συνέπεια έναν συγκεκριμένο ιστορικό ρόλο που έχει να κάνει με την κατάληψη της εξουσίας. Τελοσπάντων, δε νομίζω ότι διαφωνούμε τόσο πολύ σε αυτό.

    Το κίνημα για το κίνημα είναι ο τάφος κάθε εξουσίας και γι’ αυτό δε φοβίζει μόνο την κυρίαρχη σήμερα τάξη αλλά κάθε επίδοξο μνηστήρα της εξουσίας. Και όσοι ομνύουν στο κίνημα από την πλευρά της αριστεράς το κάνουν για τους δικούς τους ιδιοτελείς σκοπούς σε σχέση με ένα τέτοιο σχέδιο και όχι ως στρατηγικό τους στόχο. Έτσι, σήμερα μέχρι και το ΚΚΕ στους χώρους εργασίας επενδύει ξαφνικά στις γενικές συνελεύσεις βλέποντας την ανυπαρξία εργατικού κινήματος όχι για να το δημιουργήσει αλλά για να πυκνώσει τις τάξεις του, να το χαλιναγωγήσει εν τη γενέσει του, να το γραφειοκρατικοποιήσει πλήρως και να σκοτώσει την όποια αυτονομία του. Θυμίζω ότι κίνημα δε σημαίνει έλλειψη οργάνωσης και δομών αλλά προϋποθέτει το αντίθετο.

  9. Y Says:

    Σχετικά με την πρωτοπορεία νομίζω ότι παίζετε με τις λέξεις.

    Δηλαδή το να είστε ‘πρωτοπορία’ υπονοεί ‘ένα νοητικό χάσμα μεταξύ (υ)μών και του “απλού” κόσμου’ ενώ το να είστε ‘είκονα από το μέλλον’ δε το υπονοεί? Μήπως τελικά είστε απλά ξεροκέφαλοι και αρνείστε τη λέξη πρωτοπορεία επειδή δε ταιριάζει στο… ίματζ σας? Οι εργαζόμενοι δεν έχουν όλοι το ίδιο μορφωτικό, πολιτιστικό και πολιτικό επίπεδο. Δεν είναι κακό να το δέχεται κανείς αυτό. Αντίθετα είναι υποκρισία το να μη το δέχεται.

    Το ‘κίνημα για το κίνημα’ δε το φοβάται απολύτως κανένας. Το κίνημα με στρατηγική και τακτική και με δομές που πραγματώνουν αυτά τα δύο (άλλιως το νόημα των δομών μάλλον σε εκτόνωση-χειραγώγηση θα εκπέσει) το τρέμει η αστική τάξη αλλά και οι ενδεχόμενοι άλλοι αντιπάλοι του.

    Τώρα να κατηγορείς όποιον θέλει κίνημα με στόχους και όχι κίνημα για το κίνημα ότι είναι ιδιοτελής και το κάνει με σκοπό να γίνει σατράπης στη θέση του σατράπη, τότε αυτό είναι το λιγότερο αυθαίρετο. Πρώτον, υπάρχουν πολύ πιο εύκολοι τρόποι να γίνει κανείς σατράπης. Δεύτερον, αφορίζοντας με αυτό τον τρόπο σαμποτάρεις μια ειλικρινή συζήτηση ανάμεσα σε δύο διαφορετικές (ειλικρινείς) προσεγγίσεις για το πώς μπορούν να ξεπεραστούν οι ταξικές κοινωνίες.

    Και τέλος θα θυμίσω τη μαρξιστική άποψη ότι η Επανάσταση είναι η πλέον εξουσιαστική πράξη με την οποία οχι μόνο καταστέλεται η άρχουσα τάξη αλλά και υποχρεώνεται βίαια ολόκληρη η κοινωνία να αναδιοργανωθεί σε νέα δεδομένα. Η απαλοτρίωση των μέσω παραγωγής είναι βίαιη – εξουσιαστική πράξη στην οποία η πρωτοπορεία παίζει ρόλο. Δε βλέπω πώς αλλιώς μπορεί να ξεκινήσει μια επανάσταση και δεν κατανοώ τις απόψεις των αναρχικών πάνω σ’αυτό.

  10. inlovewithlife Says:

    Κατ’ αρχήν μην αρπάζεσαι. Σαφώς οι προθέσεις είναι ειλικρινείς και από το δικό μου μέρος. Θίγεις δε κάποια σημεία, όπως πχ τις μορφές οργάνωσης του αγώνα, τα οποία δεν έχουν ληχθεί (για κάποιους) ούτε πρόκειται να ληχθούν παρά μέχρι την τελική του νίκη.

    Στο θέμα της πρωτοπορίας εμένα με ενδιαφέρει το τι συνεπάγεται. Αν πρωτοπορία σημαίνει δράση που διαχέει τον επαναστατικό συνδικαλισμό και οργανώνει την εργατική τάξη σε αυτόνομες βάσεις και δομές, τότε εντάξει. Αν όμως πρωτοπορία σημαίνει την πρακτική ενσωμάτωσης των κινημάτων σε ένα κόμμα στο όνομα του «εμείς ξέρουμε» αλλά με μοναδική κατάληξη στην πράξη την αποχή των ανθρώπων από τη δράση, τότε όχι ενταξει. Ιστορικά η πρωτοπορία σημαίνει το δεύτερο.

    Το κίνημα για το κίνημα αποτελεί αμφισβήτηση της υπάρχουσας κατάστασης από τους ίδιους τους ανθρώπους. Προφανώς θα έχει στρατηγική, δομές κτλ αλλά δεν θα τις εκχωρεί σε κάποιους έξωθεν αυτού. Αυτό είναι απαραίτητο εχέγγυο να ξεπεραστούν οι ταξικές κοινωνίες και όχι το αντίστροφο. Δεν διαφωνώ με την ύπαρξη στρατηγικής και δομών, διαφωνώ με το ποιος θα τις χαράσσει και για εμένα το «κίνημα για το κίνημα» διασφαλίζει ότι θα τις χαράσσουν όσο το δυνατόν περισσότεροι.

    Δεν κατηγορώ το ΚΚΕ. Θα υπάρχει όσο εμείς δεν κάνουμε πράξη αυτά που λέμε (υπάρχουν βέβαια λόγοι που αυτό είναι δύσκολο). Εμάς στην ουσία «κατηγορώ».

    Οι απόψεις των αναρχικών περί βίας εκφράστηκαν πιο γλαφυρά από τον Μαλατέστα. Η βία και η επανάσταση είναι αναγκαίες και θεμιτές αλλά ακόμη και εκεί η βία θα πρέπει να ασκείται στο μέτρο του αυστηρά αναγκαίου για την όσο το δυνατόν εξίσωση μέσου και σκοπού.

  11. xamogelo Says:

    οπότε θεμιτό είναι μια πρωτοπορία που προτείνει στο κίνημα παλεύει μέσα σε αυτό αλλά δεν το εξουσιάζει ούτε έχει σαν στόχο να πάρει την εξουσία και να οδηγήσει την βάση όπου πιστεύει.
    Κάπου εκεί βρίσκομαι και εγώ.
    Δεν νομίζω ότι διαφέρει τόσο πολύ η άποψη σου inlovewithlife από την άποψη του Y αν κρίνω από τις διάφορες συζητήσεις και την κριτική του στο ΚΚΕ.

  12. Y Says:

    Δεν αρπάζομαι. Μ’αρέσει η κουβέντα. Αλλά στο σχόλιο σου που απαντούσα πήγες να στείλεις στον κάδο των αχρήστων όλη τη μαρξιστική προβληματική περί πρωτοπορείας και ταξικής οργάνωσης με τον απλό ισχυρισμό ότι οι μαρξιστές τα λένε όλα αυτά μόνο και μόνο γιατί θέλουν να πάρουν την εξουσία για πάρτη τους και να κάνουν μ’άυτή ότι κάνουν και οι αστοί. Θεώρησες δηλαδή ότι οι μαρξιστές συλλήβδην δεν είναι ειλικρινείς όταν διακηρύσουν ως στόχο τους την αταξική, ακρατική (και ως εκ τούτου μη εξουσιαστική) κοινωνία.

    Πρωτοπορεία είναι η ομάδα ανθρώπων που δουλεύει συστηματικά για την οργάνωση της εργατικής τάξης όχι μόνο συνδικαλιστικά αλλά και πολιτικά δίνοντας της όραμα (τον κομμουνισμό) και πολιτικό βάρος μέσα στην κοινωνία. Δε καταλαβαίνω τι εννοείς με τη φράση ‘αυτόνομες δομές’. Νομίζω ότι φετιχοποιείται λίγο αυτή τη λέξη (ντάξει κι εμείς φετιχοποιούμε άλλες). Αν δηλαδή εννοείς αυτόνομη από τις άλλες τάξεις και κυρίως την αστική τότε συμφωνώ. Αν εννοείς χωρίς οργανική σύνδεση με άλλα συνδικάτα, χωρίς πολιτικό στίγμα, πολιτικές συμμαχίες, προσπάθεις ενωτικής πολιτικής συσπείρωσης και αντιπροσώπευσης της εργατικής τάξης των οποίων το ανώτερο στάδιο είναι το επαναστατικού κόμμα, τότε διαφωνώ.

    Το επαναστατικό κόμμα σε καμία περίπτωση δεν επιδιώκει να απέχει η μάζα από τη δράση και να την αναθέτει σε αντιπροσώπους. Το ακριβώς αντίθετο επιδιώκει: τη συνεχή κινητοποίηση και δράση τους. Ιστορικά έχει υπάρξει και τέτοιος ο ρόλος των κομμουνιστικών πρωτοπορειών και δε μπορείς να το αγνοείς αυτό.

    Τώρα παρανοήσεις του στυλ ‘το Κόμμα τα ξέρει όλα’ έχουν αποτελούν σίγουρα ένα λάθος του εργατικού κινήματος που χαρακτήρισε μεγάλο μέρος του 20ου αιώνα και σίγουρα το πλήρωσε ακριβά. Το επαναστατικό κόμμα εξ ορισμού δε μπορεί να τα ξέρει όλα. Οι πληροφορίες, οι ιδέες, οι προβληματισμοί και οι αποφάσεις πρέπει να κίνουνται αμφίδρομα τόσο από τη βάση προς τη κορυφή όσο κι απο την κορυφή προς τη βάση. Ο έλεγχος των καθοδηγητικών οργάνων πρέπει να είναι συνεχής τόσο από την κομματική βάση όσο κι από την τάξη συνολικά. Αν εκλείψουν αυτοί οι μηχανισμοί ελέγχου (που ποικίλουν ανόλογα με την εποχή και το μέρος) τότε το κόμμα χάνει την ταξική αντιπροσωπευτικότητά του και κατά συνέπεια και την επαναστατικότητα του (όπως και έγινε στον υπαρκτό σοσιαλισμό). Το να πραγματωθούν όλα αυτά και να μπορέσει ένα κόμμα να παραμένει επαναστατικό και στην πρώτη γραμμή του ταξικού αγώνα είναι εξαιρετικά δύσκολο. Αυτό όμως δε μπορεί να μας οδηγεί από την παραίτηση του να χρησιμοποιήσουμε το πιο αποτελεσματικό επαναστατικό εργαλείο, το κομμουνιστικό κόμμα. Το να λέμε ότι ένα επαναστικό και εργατικό κόμμα δεν είναι εφικτό, είναι σα να λέμε ότι η επανάσταση δεν είναι εφικτή (τουλάχιστο όσο αφορά το ξεπέρασμα του καπιταλισμού).

    Το κίνημα που έχει ως στόχο του την αταξική κοινωνία δεν είναι καθόλου ‘κίνημα για το κίνημα’ αλλά είναι κίνημα για τον κομμουνισμό (ή για την αναρχία). Το ή τα επαναστατικό(-α) κόμμα(-τα), τα συνδικάτα, τα συμβούλια, οι συνελεύσεις ή οποιοσδήποτε άλλες μορφές προκύπτουν μπορούν να διασφαλίσουν ότι η τακτική χαράζεται και οι συζητήσεις περίς στρατηγικής γίνονται από όσο το δυνατόν περισσότερους και μάλιστα με τρόπο όσο το δυνατόν πιο ισότιμο και αποτελεσματικό. Όχι η άρνηση πολιτικής οργάνωσης (δηλ. κόμματος) που σπαταλά τις διαλεκτικές δυνάμεις σε κυκεώνες χωρίς αποτελέσματα.

    Ενδιαφέρον οι σημείωσεις για Μαλατέστα, θα ρίξω κάποια στιμγή μια ματιά σε κάποια κείμενα του που έχω σπίτι.

    @χαμ
    Πρωτοπορεία για μένα είνα το πιο ανήσυχο, το πιο μορφωμένο και το πιο φιλόδοξο από άποψη συλλογικής κοινωνικής πρόοδου κομμάτι της εργατικής τάξης (και κατ’επέκταση και της κοινωνία όλης) που τραβάει την τάξη και το κίνημα μπροστά κυρίως μέσω της οργάνωσης. Δε προσπαθεί να τα οδηγήσει κάπου που αυτά δε ξέρουν (δε τους κρύβει το προορισμό).

  13. inlovewithlife Says:

    Η ειλικρίνεια των προθέσεων δεν έχει σημασία όταν παίζεις με την εξουσία. Ο Μάρξ ανέλυσε μια χαρά τον καπιταλισμό (σ’ αυτό ήταν ασύγκριτος) αλλά έκανε πολλαπλά λάθη (περισσότερα οι συνεχιστές του) για το πως θα φτάσουμε στον κομμουνισμό.

    Ένα από αυτά – του Λένιν – ήταν ο μπολσεβικισμός. Η αντιπαράθεσή μας είναι αντιπαράθεση σοβιέτ – κόμμα. Αυτονομία (αυτοκυβέρνηση) της εργατικής τάξης είναι η ένωση των σοβιέτ. Τελεία. Το κόμμα είναι εξουσία πάνω στην τάξη και όχι εκπροσώπησή της. Είναι ένας μηχανισμός που πρέπει να τσακιστεί από την εργατική τάξη, όταν και αν αυτή ποτέ μπορέσει να σηκώσει στις πλάτες της το συλλογικό συμφέρον της κοινωνίας για την μετάβαση στην αταξική κοινωνία. Άλλη πιθανότητα δεν υπάρχει.

    Ενδεικτικό των ανειλικρινών προθέσεων σε όσους μαρξιστές εξακολουθούν να πιστεύουν στο κόμμα νέου τύπου (στον μονοκομματισμό – οι πιο σκληροί δηλαδή) είναι το ότι αναλύουν τα κακά του καπιταλισμού αλλά όταν μιλάνε για τη δικτατορία του κόμματος αυτά τα κακά τα περιγράφουν ως καλά, αφού ως δια μαγείας θα υπηρετούν την εργατική τάξη. Είναι πραγματικά να γελάς με τέτοιες κωλοτούμπες έξυπνων πλην όμως δογματικών ανθρώπων, που δεν έχουν καμία θέση στο δρόμο για την επανάσταση.

    Χαρακτηριστική στιχομυθεία είναι αυτή για τις κάμερες :

    Κάμερες στον Καπιταλισμό? Φτου κακά.
    Κάμερες στον «σοσιαλισμό» του κόμματος? Κάτι απόλυτα καλό.

    Μετά βέβαια τελειώνει η λογική και καταφεύγουμε στην ψυχανάλυση για να κατανοήσουμε το φαινόμενο.

    Α, και κάτι που πρέπει να λάβεις υπόψη σου είναι το υποκειμενικό στοιχείο στη μετάβαση στην αταξική κοινωνία, δηλαδή η αλλαγή των συνειδήσεων των υποκειμένων. Όλοι οι λάτρεις των αντικειμενικών συνθηκών δεν εξηγούν επακριβώς πως καταπολεμιέται στον καπιταλισμό (ή πως τελικά εμφανίζεται) η βούληση των ανθρώπων για να αλλάξουν τα πράγματα. Εκεί είναι το κλειδί. Το αποδεικνύουν οι εμπειρίες από την τσεχοσλοβακία, τη γιουγκοσλαβική αυτοδιαχείριση, ακόμη και την Βενεζουέλα του Τσάβες. Εκεί δόθηκε χώρος – βέβαια με λάθη – στους εργαζόμενους να αναλάβουν αυτοί ως έναν βαθμό την παραγωγή οικονομικών μονάδων. Η εμπειρία έδειξε ότι οι εργαζόμενοι εργάζονταν περισσότερο για την άνοδο των δικών τους (συλλογικών) απολαβών παρά για να παράγουν για όλη την κοινωνία. Παντού άλλωστε στον Δυτικό κόσμο μετά τον Β’ παγκόσμιο η εργατική τάξη λειτούργησε ως ομάδα συμφερόντων και όχι ως επαναστατικό υποκείμενο. Αυτά πρέπει να τα λάβουμε σοβαρά υπόψη μας σε συνδυασμό με όσα έχει πει ο Καστοριάδης ως εξήγηση αυτού του φαινομένου, αν θέλουμε να προχωρήσουμε.

  14. Y Says:

    ‘Κάμερες στον Καπιταλισμό? Φτου κακά.
    Κάμερες στον “σοσιαλισμό” του κόμματος? Κάτι απόλυτα καλό.’
    Που ακριβώς το άκουσες αυτό και από ποιον?

    ‘όσους μαρξιστές εξακολουθούν να πιστεύουν στο κόμμα νέου τύπου (στον μονοκομματισμό – οι πιο σκληροί δηλαδή) είναι το ότι αναλύουν τα κακά του καπιταλισμού αλλά όταν μιλάνε για τη δικτατορία του κόμματος…΄

    Εγώ πιστεύω στο κόμμα νέου τύπου άλλο όχι στο μονοκομματισμό. Πιστεύω επίσης στη δικτατορία της εργατικής τάξης άλλο όχι στη δικτατορία του κόμματος. Με την παραπάνω ατάκα σου εξισώνεις απόψεις για να σαρώσεις όσο περίσσορες έννοιες γίνεται γρηγορότερα.

    Τα σοβιέτ δεν είναι μόνο για τους επαναστάτες εργάτες είναι για όλους τους εργάτες. Από κανέναν εργάτη δε μπορείς να απογορέψεις να συμμετέχει. Αυτό ισχύει ακόμα κι άμα τα στήσουν επαναστάτες εργάτες.

    Το ερώτημα είναι οι επαναστάτες εργάτες έχουν δικαίωμα να έχουν τη δικιά τους οργάνωση (οι τις δικιές τους πολλές) με την οποία να σπέρνουν το μήνυμα τους στους υπόλοιπους? Ναι, θα πεις. Είναι θεμιτό να το κάνουν? Είναι απαραίτητο θα πω εγώ. Αν οι επαναστάτες είναι σκόρπιες ατομικότητες μέσα στις ευρείες εργατικές συλλογικότητες απλά σπαταλούν δυνάμεις.

    Τα ταξικά κόμματα ήταν η κύρια δύναμη κοινωνικής προόδου και ταξικών νικών στον 20 αιώνα είτε σου αρέσει είτε όχι. Και στο μέλλον η εργατική τάξη δε μπορεί να καταγάγει νίκες αν περιορίζεται σε συνδικαλιστική οργάνωση. Χρειάζεται πολιτική οργάνωση. Μεθοδευμένη παρέμβαση σε όλους τους τομείς της ζωής: χώρος εργασίας, επιστήμες, τέχνες, ενδοκοινοβουλευτικά – εξωκοινοβουλευτικά, νόμιμα – παράνομα, ειρηνικά – συγκρουσιακά, και με γραβάτες και με κουκούλες. Δε λέω ότι ένα κόμμα πρέπει να τα ελέγχει όλα αυτά, αλλά μόνο μια (ή και πάνω από μία) δομή(-ες) με ξεκαθαρισμένους πολιτικούς στόχους, συστηματική και με αρχές συζήτηση και επεξεργασία, δημοκρατική λειτουργία ανάλογα με τα περιθώρια που αφήνει η αστική καταστολή κλπ. μπορεί αποτελεσματικά να τα συντονίσει.

    Έχεις δηλάδή αποδείξεις ότι στις Αστούριας ή υπό τον Μάχνο λειτούργησε καλύτερα από τη Τσεχοσλοβακία ή τη Γιουγκοσλαβία? Πάντως σίγουρα στις τελευταίες λειτούργησε για περισσότερο καιρό και μας προσφέρει περισσότερα διδάγματα. Όχι ότι δε πρέπει να αντλούμε και διδάγματα απο τις Αστούριας όπως ότι και κει (αίσθηση περισσότερο δε το ξέρω σε βάθος) ότι κι εκεί η επανάσταση ήταν μια εξουσιαστική πράξη και μια ιεραρχεία έπρεπε να οργανωθεί για να συντονίσει την άμυνα της.

    ‘στον Δυτικό κόσμο μετά τον Β’ παγκόσμιο η εργατική τάξη΄όντως ‘λειτούργησε ως ομάδα συμφερόντων και όχι ως επαναστατικό υποκείμενο.΄ Αυτό ήταν περισσότερο συνέπεια της σοσιαλδημοκρατικοποίησης της για την οποία ευθύνες φέρει και η σταλινική ηγεσία. Χωρίς οργανωμένη πρωτοπορεία όμως η τάξη δε μπορεί να υψωθεί πάνω από τη νοοτροπία της ομάδας συμφερόντων.

  15. Αντώνης Says:

    @ inlovewithlife

    Να σου κάνω μια ερώτηση? (οφείλω να ομολογήσω προβοκατόρικη αλλά έχει μια αξία).
    Το σύνθημα «ή με τις κουκούλες ή με τις γραβάτες» τί ακριβώς εκφράζει?
    Είναι ή δεν είναι συμπύκνωμα του εμείς είμαστε επαναστάτες(κουκούλες) και εσείς συμβιβασμένοι(γραβάτες)?
    Δεν θα μπορούσε να είναι και εμείς είμαστε πρωτοπορεία(κουκούλες) ξυπνήστε συμβιβασμένοι(γραβάτες)?

  16. inlovewithlife Says:

    Δεν αρνούμαι ότι το κόμμα είναι σαφώς πιο αποτελεσματική οργάνωση για την κατάληψη της εξουσίας από μία ομοσπονδία συνδικάτων ή ένα σύνολο δικτυακά οργανωμένων κοινωνικών κινημάτων. Όπως δεν αρνούμαι ότι τα κόμματα (γιατί και τα αστικά αντέγραψαν το κόμμα νέου τύπου) ήταν ένας επαναστατικός τρόπος νομιμοποίησης του κοινοβουλευτισμού και λειτουργήσαν ως γέφυρα για την ελάχιστη μεταφορά των μηνυμάτων από τη βάση της κοινωνίας στα κέντρα αποφάσεων. Σίγουρα, αν ο στόχος είναι η κατάληψη της εξουσίας, εγώ είμαι λάθος.

    Για όποιους όμως αγωνίζονται και έχουν ως θέση τη μη κατάληψη της εξουσίας και τη συνολική ανατροπή της οι δεύτερες μορφές οργάνωσης είναι σαφώς πιο προτιμητέες από τα κόμματα νέου τύπου. Αν ο κομμουνισμός είναι η κατάσταση πραγμάτων που συμβαίνει στο τώρα, τότε θα πρέπει να φέρνουμε το τώρα όσο πιο κοντά σε αυτή την κατεύθυνση με όλες τις δυσχέρειες.

    Στην πράξη θα συμβούν παράλληλα και τα δύο στο μέλλον.

    Δηλαδή θα υπάρχουν από τη μία αυτόνομες δομές στην εργατική τάξη και στα κοινωνικά κινήματα και από την άλλη έστω «ταξικά», ιεραρχικά οργανωμένα κόμματα με σκοπό την κατάληψη της εξουσίας. Και θα βρίσκονται σε ανταγωνισμό μεταξύ τους για το ποια μορφή είναι η πιο σωστή.

    Δεν προοικονομώ την έκβαση. Το ότι υπερίσχυσαν το κόμματα από το ’17 και έπειτα δε μου λέει κάτι. Οι άνθρωποι έχουν κριτήρια και επιλέγουν. Αν δεν επιλέξουν, κατά τη γνώμη μου θα γυρίσουμε στα ίδια. Τη δική μου θέση την επέλεξα, ώστε να είναι αδιάσπαστη με αυτά που πιστεύω. Και άλλοι άνθρωποι θα πρέπει να αποφασίσουν να στελεχώσουν τα κινήματα, γιατί μόνο αυτά δείχνουν να έχουν νόημα στον κοινωνικό ανταγωνισμό.

    @Αντώνης
    Με το συμπάθειο καλύτερα ρώτα αυτούς που το χρησιμοποιούν.

  17. Y Says:

    ‘άνθρωποι θα πρέπει να αποφασίσουν να στελεχώσουν τα κινήματα, γιατί μόνο αυτά δείχνουν να έχουν νόημα στον κοινωνικό ανταγωνισμό’
    Μια μικρή ομάδα πολιτικά οργανωμένων ανθρώπων μπορεί να κάνει ένα κίνημα να απογειωθεί, να μεγαλουργήσει. Πολύ σπάνια έγινε αυτό με ένα κίνημα χωρίς να υπάρχουν σ’αυτό πολιτικά οργανωμένοι άνθρωποι.

    Συνεχίζω να μην κατανοώ πώς η εξουσία θα ανατραπεί (προτιμώ το ‘απονεκρωθεί’ εγώ) αν πρώτα δεν καταληφθεί.

    Όπως επίσης δε συλλαμβάνω τι μπορεί να σημαίνει το ΄κομμουνισμός (να) είναι η κατάσταση πραγμάτων που συμβαίνει στο τώρα’ – Δε νομίζω ότι κάτι στο τώρα μπορεί να είναι κομμουνισμός, εκτός από κάποιες φυλές στον τρίτο κόσμο ίσως που ζουν σε συστήματα πρωτόγονου κομμουνισμού. Αλλιώς όση αλληλεγγύη και να έχουμε μεταξύ μας σε συγκεκριμένες συλλογικότητες, αυτό δε μπορούμε να το ονομάσουμε κομμουνισμό γιατί έχουμε ένα κάρο κατάλοιπα και εξωτερικούς παράγοντες που το αλλοιώνουν.

    Όπως και να έχει ευχαριστώ για τη χρήσιμη (για μένα τουλάχιστον) συζήτηση.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: