Τυχαίο; Δε Νομίζω!

by

Από τη Μετάβαση – Η εποχή, που ζούμε, ξεπέρασε, αν είχε βέβαια και ποτέ, τον όποιο «μεταβατικό» χαρακτήρα είχε για τους κοινωνικούς αγώνες. Μία σειρά από κρίσεις, από την οικονομική ως την πρώτα και κύρια πολιτική κρίση, σημαίνουν σήμερα με ηχηρό τρόπο το τέλος των καπιταλιστικών υποσχέσεων στα αυτιά των καταπιεζόμενων σε όλο τον Δυτικό κόσμο. Ταυτόχρονα, η οικολογική κρίση, δομικό χαρακτηριστικό της καπιταλιστικής οικονομικής μεγέθυνσης, απλώνει ραγδαία τις επιπτώσεις της στο φυσικό περιβάλλον και φέρνει τον πλανήτη με ταχύτητα στο όριο της αντοχής του.

Στη Συμπύκνωση – Η εποχή μας διακρίνεται πλέον από μία ταχύτατη συμπύκνωση νοημάτων. Η υλική βάση της κρίσης γκρεμίζει τις ψευδείς συνειδήσεις, που επιμελώς έχτιζε η κοινωνία του θεάματος και οι ιδεολογικοί μηχανισμοί του κράτους και της αγοράς. Οι σχέσεις εξουσίας αναδύονται ατόφιες και ανάγλυφες πάνω στο κοινωνικό σώμα, καθώς το κράτος αποχωρεί από τον ρόλο του αποσυμπιεστή των κραδασμών του κοινωνικού – ταξικού πολέμου. Η δικτατορία της παγκοσμιοποιημένης καπιταλιστικής αγοράς δείχνει τα δόντια της στα εναπομείναντα απολειφάδια κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης, σπάζοντας την κοινωνική συναίνεση στο θέατρο σκιών, που λέγεται κοινοβουλευτικό σύστημα. Την ώρα που η πραγματικότητα κάθε ανθρώπου διαρρηγνύεται υπό το βάρος των αντικειμενικών συνθηκών, την ώρα δηλαδή που καθένας από εμάς μεμονωμένα και όλοι μαζί συλλογικά παίρνουμε θέση σε αυτό που γίνεται, την ίδια ώρα δημιουργούνται οι όροι για την ριζοσπαστική μεταβολή των υποκειμενικών συνθηκών, για την μαζική αφύπνιση των συνειδήσεων στην κατεύθυνση της κοινωνικής απελευθέρωσης.

Καλωσήρθαμε στην Έρημο του Πραγματικού – Η παγκόσμια δικτατορία του κεφαλαίου επιβάλλει την επιστροφή των δυτικών κοινωνιών στην αυγή του καπιταλισμού. Η οπισθοδρόμηση αυτή δεν αντανακλάται μόνο από την ραγδαία υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου της μικροαστικής τάξης. Αυτό που πρώτα και κύρια μετατρέπει τη ζωή σε κόλαση για την πλειοψηφία του κόσμου στις συνθήκες άγριου καπιταλισμού, που βιώνουμε, είναι από τη μία η ενδυνάμωση των σχέσεων εξουσίασης μέσα από την εντατικοποίηση και καθολίκευση της εκμετάλλευσης σε όλο το μήκος του καθημερινού χρόνου και μέσα από την επιτήρηση, την καταστολή και την συρρίκνωση των ελευθεριών. Και από την άλλη η διάχυτη αλλοτρίωση εξαιτίας της παντελούς αδυναμίας του σύγχρονου ανθρώπου για ατομική και κοινωνική αυτονομία είτε αυτή σημαίνει αδυναμία αυτού να καταρτίσει οποιοδήποτε, έστω και βραχυχρόνιο, σχέδιο ζωής είτε αδυναμία αυτού να παρέμβει πολιτικά για την αλλαγή των όρων της κοινής ζωής. Έτσι, δεν είναι απλώς και μόνο η χειροτέρευση της οικονομικής κατάστασης των ανθρώπων που μπήγει το δάχτυλο στην πληγή αλλά είναι η γενίκευση και επίταση της εξουσίασης, που δημιουργεί ένα πλέον συμπαγές και μαζικό κοινωνικό στρώμα καταπιεζομένων και μία εκρηκτική κοινωνική κατάσταση για μία ενοποιημένη Ευρώπη, αυτή τη φορά μία Ευρώπη της αντίστασης και της αντεπίθεσης. Δεν είναι απλώς και μόνο η κρίση του κεφαλαίου, που μετακυλίεται αυτούσια στον κόσμο της εργασίας, αλλά κυρίως η πλήρης απορρόφηση της σφαίρας της πολιτικής από τη σφαίρα της οικονομίας, που καταλύει κάθε έννοια ελευθερίας.

Για μια Κουλτούρα της Αντεξουσίας – Αυτό που κινεί την ιστορία είναι η αδιάκοπη συλλογική πάλη των ανθρώπων ενάντια στην εξουσίαση της ζωής τους. Σήμερα, όλο και μεγαλύτερα κοινωνικά κομμάτια συγκρούονται μετωπικά με τους κατεστημένους θεσμούς εξουσίας, διεκδικώντας με αδιαμεσολάβητο τρόπο το προσκήνιο της πολιτικής. Γίνεται έτσι κτήμα όλων μία αναδυόμενη συνείδηση αντεξουσίας, η οποία δεν στοχεύει στην εγκαθίδρυση νέων θεσμών κυριαρχίας του ανθρώπου πάνω σε άνθρωπο αλλά ανιχνεύει αδιάκοπα εξισωτικές δυνατότητες που έχουμε, για να ζήσουμε με νόημα στο σήμερα. Η μαζικοποίηση της κουλτούρας της αντεξουσίας, ιδιαίτερα στη νεολαία, εκφράζει την αξιοπρεπή απάντηση ενός κόσμου που ζει, αναπνέει και αγωνίζεται απέναντι στη σήψη ενός διεφθαρμένου πολιτικό – οικονομικού συστήματος, που έχει πλήρως αποκοπεί από την κοινωνία και δρα κυριαρχικά πάνω της. Ο σεισμός του Δεκέμβρη διατάραξε τα λιμνάζοντα ύδατα κάθε σχέσης εξουσίας από το μικρό- ως το μακρο- κοινωνικό επίπεδο. Η καθολική άρνηση του υπάρχοντος, που αυτός συμβόλισε, πρέπει τώρα να παντρευτεί με τη δημιουργική δύναμη των από κάτω για μία κοινωνική διέξοδο στο αδιέξοδο, που μας επιβάλλουν.

Πίσω στο Παρελθόν; – Ούτε με σφαίρες. Αυτό που σήμερα χρεωκοπεί παταγωδώς και καθολικά είναι ένας τρόπος ζωής βασισμένος στον ατομισμό και την ιδιώτευση. Τα μόνα που πρέπει να κρατηθούν από το παρελθόν για το άνοιγμα στο μέλλον είναι οι εμπειρίες των κοινωνικών αγώνων. Η ηττοπαθής, σχεδόν νοσταλγική, διεκδίκηση για την επαναφορά στο προσκήνιο των παρελθουσών πολιτικών της σοσιαλδημοκρατίας, εκτός από το ότι είναι – πάντα ήταν – άκρως εχθρική για τους αγώνες αυτούς καθεαυτούς, είναι και αδύνατη μέσα στο πλαίσιο του εκφυλισμού των εθνών – κρατών και της επικράτησης αυτής της έκδοσης του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος. Μαζί όμως με το κουφάρι της σοσιαλδημοκρατίας που πρέπει να πετάξουν τελειωτικά μερικοί, κάποιοι άλλοι πρέπει να αποτινάξουν τα βαρίδια της οικονομιστικής ανάλυσης, που εργαλειοποιεί τον άνθρωπο και τη φύση στο όνομα μίας καταστροφικής οικονομικής μεγέθυνσης, αλλά και τα βαρίδια της ιδεολογίας και της αυτοαναφορικότητας. Σήμερα πρέπει επιτέλους να μιλήσουμε όχι για υλικές ευημερίες και ιδεολογικές κατασκευές αλλά για αγώνες, νοήματα και αξίες, που αλλάζουν το εδώ και το τώρα.

Πλώρη για τα Κινήματα του 21ου – Όσοι αρέσκονται σε πυξίδες, ψάχνουν να βρουν υποκείμενα. Σε όλες τις νοητικές κατασκευές των προφητών της επανάστασης αναζητούνταν το ιερό δισκοπότηρο του φορέα αυτού, που θα μπορούσε να σηκώσει στις πλάτες του τις τύχες όλης της κοινωνίας. Όταν το υποκείμενο, που κάθε φορά επιλεγόταν, «αποτύγχανε» στην προκαθορισμένη αποστολή του, ακολουθούσε με φυσικό τρόπο η εκπροσώπηση δια του κόμματος ή της ελίτ. Σήμερα δεν μπορούμε πλέον να επαφιόμαστε σε επαναστατικά υποκείμενα και γαίες της επαγγελίας αλλά οφείλουμε να παλέψουμε ενάντια σε πρωτοπορίες και αντιπροσωπεύσεις. Πατρίδες μας είναι τα πολύμορφα και αυτόνομα κοινωνικά κινήματα, δηλαδή οι άνθρωποι που αποφασίζουν μαζικά να πάρουν συλλογικά τις τύχες τους στα χέρια τους και αλλάζουν τον κόσμο μέσα από πρακτικές άμεσης δράσης και άμεσης δημοκρατίας δίχως να στοχεύουν στην κατάληψη της εξουσίας. Είναι τα κοινωνικά κινήματα του κόσμου της εργασίας, της οικολογίας, των δικαιωμάτων και των ελευθεριών, που έχουν την συντακτική ικανότητα να επιβάλλουν «λύσεις» στα προβλήματα κάθε πτυχής της κοινής ζωής, οι οποίες είναι απείρως πιο κοντά στις ανάγκες και στις επιθυμίες των ανθρώπων απ’ ό,τι οι «λύσεις» που προκύπτουν δια αντιπροσώπευσης. Είναι τα κινήματα αυτά που διαμορφώνουν τελικά τον κοινωνικό ανταγωνισμό και τους συσχετισμούς εξουσίας στην κεντρική πολιτική σκηνή. Ένα τέτοιο «υποκείμενο» δεν διαθέτει ντετερμινιστικές καβάτζες ούτε αυτόκλητους σωτήρες στη φαρέτρα του και είναι σαφώς πιο ζόρικο να γίνει πυξίδα ζωής, γιατί γυρνάει το δάχτυλο της ανάληψης της δράσης από τους άλλους προς εσένα. Η ιστορική του όμως πορεία αλλά και οι εμπειρίες στο σήμερα πληρούν τα εχέγγυα για μία ζωή με ελευθερία και κοινωνική δικαιοσύνη πέρα από τον καπιταλισμό.

Η εποχή μας διακρίνεται πλέον από μία ταχύτατη συμπύκνωση νοημάτων. Σε μας – αποκλειστικά και μόνο σε εμάς – λαχαίνει ο κλήρος να πάρουμε τις ζωές μας στα χέρια μας και να ζήσουμε με αξιοπρέπεια. Τυχαίο; Δε νομίζω!

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: