Η Οδηγία 1/2011 της ΑΠΔΠΧ για την Χρήση των Συστημάτων Βιντεοεπιτήρησης και οι Επιπτώσεις της για τον Δημόσιο Χώρο

by

greek dpa

Από το DLN.

Στις 31 Μαρτίου 2011 η Αρχή Προστασίας Δεδομένων προσωπικού Χαρακτήρα εξέδωσε την υπ’ αρ. 1/2011 Οδηγία της σχετικά με την «Χρήση Συστημάτων Βιντεοεπιτήρησης για την Προστασία Προσώπων και Αγαθών». Είχε προηγηθεί η ψήφιση από το Ελληνικό Κοινοβούλιο του Ν. 3917/2011 για την διατήρηση δεδομένων στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, στο Κεφάλαιο Β’ του οποίου προβλεπόταν για πρώτη φορά με τόσο ρητό τρόπο το επιτρεπτό της χρήσης συστημάτων επιτήρησης με τη λήψη ή καταγραφή ήχου ή εικόνας σε δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους για την ασφάλεια προσώπων / αγαθών και δινόταν η εξουσιοδότηση στην Αρχή για την έκδοση της προαναφερόμενης Οδηγίας. Τόσο με τον Ν. 3917/2011 όσο και με την υπ’ αρ. 1/2011 Οδηγία το κράτος συρρικνώνει με ανεπίτρεπτο τρόπο τα δημοκρατικά δικαιώματα και ανοίγει και θεσμικά πλέον τον δρόμο για την γενίκευση της επιτήρησης του δημόσιου χώρου με την δικαιολογία της ύπαρξης καθεστώτος διαρκούς διακινδύνευσης προσώπων και αγαθών.

Με την υπ’ αρ. 1/2011 Οδηγία της η Αρχή θέτει τις προϋποθέσεις, υπό τις οποίες είναι νόμιμος ο περιορισμός του ατομικού δικαιώματος προστασίας από τη συλλογή, επεξεργασία και χρήση, ιδίως με ηλεκτρονικά μέσα, των προσωπικών δεδομένων (άρθρο 9Α του Συντάγματος) μέσω της χρήσης συστημάτων βιντεοεπιτήρησης. Συγκεκριμένα, ορίζει ότι ένας τέτοιος περιορισμός είναι νόμιμος αν η χρήση καμερών είναι (α) αναγκαία και (β) πρόσφορη για την πρόληψη / αποτροπή κινδύνου προσώπων ή/και αγαθών καθώς και (γ) αναλογικώς αποδεκτή σε σχέση με το μέγεθος της επίπτωσης στην ιδιωτική ζωή των προσώπων που αφορά. Έτσι, λόγου χάρη, η Αρχή θεωρεί ότι με βάση τις ανωτέρω αρχές η καταγραφή ήχου από κάμερες στην πλειονότητα των υπό ρύθμιση περιπτώσεων απαγορεύεται ως μη αναγκαία, ενώ διατηρεί την προοδευτική της προσέγγιση περί μη επιτρεπτού της επιτήρησης εργαζομένων με σκοπό την εντατικοποίηση της εργασίας τους στα πλαίσια άσκησης του διευθυντικού δικαιώματος του εργοδότη. Σε γενικές όμως γραμμές και δεδομένου ότι η αοριστία και ελαστικοποίηση της ερμηνείας των ανωτέρω προϋποθέσεων τις καθιστά ακατάλληλα εργαλεία επαρκούς άμυνάς μας για την αποτροπή φαινομένων γενικευμένης επιτήρησης του κοινωνικού ιστού, με την Οδηγία της αυτή η ΑΠΔΠΧ δίνει την χαριστική βολή στα κατοχυρωμένα δικαιώματα στον δημόσιο χώρο και στην πόλη, ενώ αφαιρεί τελικά αυτοβούλως αφ’ εαυτής τον ρόλο της ως φύλακα (watchdog) των δικαιωμάτων μας έναντι του κράτους και των ισχυρών ιδιωτικών φορέων εξουσίας.

Η στροφή 180 μοιρών της στάσης της Αρχής για θέματα βιντεοεπιτήρησης σε σχέση με το παρελθόν καθίσταται εμφανής, αν κανείς διαβάσει την παλαιά υπ’ αρ. 1122/2000 Οδηγία της για το ίδιο ζήτημα, η οποία και καταργήθηκε πλέον από την προαναφερόμενη. Εκεί η Αρχή προχωρούσε σε μία πολύ πιο στενή ερμηνεία της αρχής της αναλογικότητας, με αποτέλεσμα να αποκλείονται οι περισσότερες χρήσεις συστημάτων βιντεοεπιτήρησης από το κράτος. Έπρεπε να μεσολαβήσει το πλημμύρισμα των πόλεων της χώρας με τα συστήματα βιντεοεπιτήρησης του αμαρτωλού C4I ενάντια σε κάθε νομιμότητα αλλά και η ταπείνωση και παραίτηση σχεδόν όλου του προεδρείου της Αρχής κατόπιν της ευθείας σύγκρουσης με τον τότε Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Γ. Σανιδά (2007), για να φτάσουμε στη σημερινή κατάσταση, που θέτει πλέον σε κίνδυνο τα εναπομείναντα ψήγματα δημοκρατίας του πολιτικού συστήματος.

Για το κράτος και τους ισχυρούς ιδιωτικούς φορείς εξουσίας ο ελεύθερος δημόσιος χώρος αποτελεί μία διαρκή πηγή διακινδύνευσης, η οποία, κατά συνέπεια, χρήζει «αποστείρωσης» και μηδενισμού των αστάθμητων παραγόντων, που εγκυμονούνται εντός της. Στόχος της γενικευμένης επιτήρησης των ζωών μας είναι αφενός η καταστολή κάθε αποκλίνουσας συμπεριφοράς και αφετέρου η πρόληψη τέτοιων συμπεριφορών εν τη γενέσει τους δια της κανονικοποίησης και ομογενοποίησης των ανθρώπινων σχέσεων και συμπεριφορών υπό το αίσθημα της διαρκούς επιτήρησης.

Για τα κοινωνικά κινήματα, κομμάτι των οποίων είμαστε και εμείς, ο δημόσιος χώρος και χρόνος είναι πεδίο συνεύρεσης και δημιουργίας για τη συγκρότηση εκείνων των κοινωνικών σχέσεων και δεσμών, που ανατρέπουν την υπάρχουσα κοινωνική ιεραρχία και διαστρωμάτωση και οδηγούν στον ριζοσπαστικό εκδημοκρατισμό της δημόσιας ζωής. Δεν μπορούμε να αποδεχτούμε δικαιολογίες για την υποβάθμιση της ελευθερίας μας, που καθαγιάζουν την ασφάλεια ως το υπέρτατο αγαθό, και δεν ανταλλάσσουμε ούτε σπιθαμή από την πρώτη για την δεύτερη. Και δεν μπορούμε να παρακάμπτουμε το γεγονός πως η μικρο-εγκληματικότητα δεν πέφτει από τον ουρανό αλλά τα αίτιά της πρέπει να αναζητούνται στην επίταση της κοινωνικής ανισότητας, που είναι αποτέλεσμα της δράσης ακριβώς όσων κατ’ εξοχήν κραυγάζουν για περισσότερη ασφάλεια. Για αυτούς τους λόγους πρέπει πλέον να αποτελεί στρατηγικό στόχο των κοινωνικών κινημάτων αλλά και κάθε δημοκρατικού πολίτη η ανατροπή των κυρίαρχων συσχετισμών εξουσίας για την αντιστροφή τέτοιων πολιτικών γενίκευσης της επιτήρησης.

Περισσότερα :
Ο Ν. 3917/2011
Η υπ’ αρ. 1/2011 Οδηγία της Αρχής
Η υπ’ αρ. 1122/2000 Οδηγία της Αρχής

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: